Are you the publisher? Claim or contact us about this channel


Embed this content in your HTML

Search

Report adult content:

click to rate:

Account: (login)

More Channels


Channel Catalog


Articles on this Page

(showing articles 1 to 25 of 25)
(showing articles 1 to 25 of 25)

Channel Description:

Τα καλύτερα άρθρα για τον Ελληνικό πολιτισμό, αρχαίους Έλληνες, και αρχαία Ελληνική ιστορία
    0 0

    Το Αρχαιολογικό Μουσείο Πάρου (Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων)φιλοξενεί το καλοκαίρι του 2017 το διεθνές φεστιβάλ σύγχρονης τέχνης «Orange Water 3», παρουσιάζοντας στους χώρους του, ως συνδιοργανωτής του φεστιβάλ, εικαστική έκθεση από τις 16 Ιουλίου έως τις 21 Οκτωβρίου 2017.

    Το Φεστιβάλ αποτελεί γέφυρα πολιτισμού μεταξύ Ελλάδας και Ολλανδίας, περιλαμβάνοντας εκθέσεις ζωγραφικής, γλυπτικής, βιντεοπροβολές και εγκαταστάσεις από διακεκριμένους Έλληνες, Ολλανδούς αλλά και άλλων εθνικοτήτων εικαστικούς. Στην παρούσα έκθεση συμμετέχουν οι: Ad Arma, Αγγέλικα Βαξεβανίδου, Κατερίνα Καλούδη, Ευγενία Κουμαντάρου, Jan Mulder, Gert van Oortmerssen, Απόστολος Φανακίδης, Δήμητρα Χανιώτη. Επιμέλεια: Αποστόλης Ζολωτάκης.

    Κατά τα έτη 2015 (Orange Water 1) και 2016 (Orange Water 2), συμμετείχαν 91 εικαστικοί σε 21 σημαντικούς χώρους τέχνης και μουσεία, τελώντας υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού, του Υπουργείου Τουρισμού και της Ολλανδικής Πρεσβείας. Το 2017, το Orange Water 3 ξεκινάει από το SAF για να συνεχίσει το ταξίδι του στην υπόλοιπη Ελλάδα και να ολοκληρωθεί το 2018 με δράσεις στο εξωτερικό. Εφέτος, θα συμπεριλάβει και άλλες τέχνες ενώ θα συνεργαστεί με εικαστικές πλατφόρμες όπως οι: Focus Europa (Γερμανία), Bildrecht (Αυστρία), t-short (Ελλάδα).

    Αντανακλάσεις Καταγωγής - Reflections of Origin

    Η καταγωγή του ανθρώπου είναι κοινή. Όπως και ότι πηγάζει από αυτήν: οι εγκεφαλικές λειτουργίες, η αντίληψη, κλπ. Σε έναν μαγνητικό τομογράφο μπορούμε να δούμε ακριβώς ποιες δραστηριότητες και πού συμβαίνουν στον εγκέφαλο. Αν διαβάσουμε την πρόταση «δύο γάτες περπατούν στην αυλή», μπορούμε να δούμε στον υπολογιστή αυτήν τη σκέψη να περνά από το μυαλό μας. Αν κοιτάξουμε την εικόνα ή διαβάσουμε την πρόταση το αποτέλεσμα είναι το ίδιο ανεξαρτήτως της γλώσσας που μιλάμε.

    Η αλφάβητος της ανθρώπινης σκέψης είναι παγκόσμια. Το μυαλό διαθέτει κοινό λεξιλόγιο. Αυτό δεν σημαίνει ότι στην αντίληψη των δεκτών του ίδιου ερεθίσματος αποκλείονται παρεκκλίσεις. Σε αυτό συμβάλλει η ψυχολογία του κάθε δέκτη, η γνώση του, ακόμα και η συναισθηματική διάθεση της συγκεκριμένης στιγμής, που θα παρέμβουν για να δώσουν σε κάθε δέκτη προσωπική χροιά στην εμπειρία. Αν αυτό συμβαίνει στον δέκτη, κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και στον καλλιτέχνη όταν δημιουργεί το έργο. Οι καλλιτέχνες επιλέγουν, ο καθένας με τον δικό του τρόπο και τεχνική, να αποδώσουν την έννοια ενός θέματος.

    Στην παρούσα έκθεση, αυτό το επιτυγχάνουν αποδίδοντας στην έννοια της καταγωγής την πνευματικότητα που αιωρείται σε ένα τοπίο, συνδέοντάς την με την μετακίνηση από μία αφετηρία προς έναν προορισμό, με την καταγωγή συγκεκριμένων παραστάσεων μέσα από αφηρημένους γεωλογικούς σχηματισμούς, με την ταύτισή της με το φως, με την ενέργεια και την επιστήμη στο γνωστό πείραμα του επιταχυντή στο CERN με το σωματίδιο του Higgs, όπως και με άλλες εικαστικές προτάσεις.

    Αποστόλης Ζολωτάκης, zougla.gr


    0 0

    Αναζητώντας την Αλεξάνδρεια της πτολεμαϊκής εποχήςη αρχαιολόγος Πέπη Λιμναίου-Παπακώστα που σκάβει τα τελευταία 21 χρόνια στην Αίγυπτο, ανακάλυψε στους Κήπους Σαλαλάτ, στη Βασιλική Συνοικία των Πτολεμαίων λίγο πριν από το κλείσιμο της καλοκαιρινής ανασκαφής της μια σήραγγα, λαξευτή στο πέτρωμα της περιοχής.

    Είναι γνωστό ότι μια παρόμοια σήραγγα υπάρχει και κάτω από το ναό του Σέραπι που κτίστηκε από τον Πτολεμαίο Σωτήρα το 287 – 286 π.Χ. και καταστράφηκε το 391 στις αιματηρές συγκρούσεις μεταξύ χριστιανών και εθνικών. Το Σεραπείο βρίσκονταν στα δυτικά της Αλεξάνδρειας, κοντά στον τάφο του Μεγάλου Αλεξάνδρου και φιλοξενούσε τμήμα από την περίφημη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας.

    Η κα Λιμναίου-Παπακώστα είναι πολύ προσεκτική και δεν βιάζεται να εκφράσει συμπεράσματα. Άλλωστε έχει προχωρήσει μόνο 20 μέτρα εντός αυτής και δεν γνωρίζει πού ακριβώς οδηγεί. «Στην αρχή νόμιζα ότι έχει σχέση με νερό, ότι είναι ένα είδος δεξαμενής. Αλλά δεν είναι, γιατί το υλικό της δεν επιτρέπει αποθήκευση νερού. Είναι σήραγγα που κάπου πρέπει να οδηγεί».

    Το μόνο που έχει να πεί είναι ότι η σήραγγα βρίσκεται σε καλή κατάσταση, έχει μπάζα και νερό και συνεπώς για να προχωρήσει χρειάζεται πρώτα να καθαριστεί και έργα αντιστήριξης. Όταν το φθινόπωρο επανέλθει για τη δεύτερη περίοδο της ανασκαφικής της έρευνας ίσως μπορέσει να διαπιστώσει την πορεία και τη χρήση του μνημείου.

    «Δεν έχω ερμηνεύσει ακόμα το εύρημα» δηλώνει.

    «Το θέμα είναι ότι είναι μια αρχαία κατασκευή, μια υπόγεια κατασκευή και θα δούμε. Υπάρχει άλλη μια περίπτωση υπόγειας σήραγγας στην Αλεξάνδρεια που είναι κάτω από το Ναό του Σέραπι, στο Σαραπείο. Δεν ξέρω αν είναι ίδια γιατί δεν πρόλαβα να πάω να τη δω. Ξέρω όμως ότι υπάρχει και κάτω από το Σεραπείο μια σήραγγα, στη δυτική Αλεξάνδρεια που ίσως εξυπηρετούσε μυστηριακές λατρείες εκεί». Υπάρχουν διάφορες πληροφορίες από αρχαίες πηγές που μιλούν για τις σήραγγες της Αλεξάνδρειας στη Βασιλική Συνοικία (όπου και η ανασκαφή) οι οποίες πρέπει να μελετηθούν και να συσχετιστούν με το εύρημα.

    Θεωρεί σημαντική την εύρεση ενός λίθου μπροστά από τη σήραγγα καθώς πιστεύει ότι συνδέεται με αυτή. «Κοντά στο σημείο αυτό αλλά σε ένα στρώμα καταστροφής βρήκαμε ένα δόμο από ασβεστόλιθο που ανήκει όμως σίγουρα στο μεγάλο πτολεμαϊκό κτίριο που βρήκαμε πέρσι. Η μία του πλευρά είναι κυλινδρική, στρογγυλή και οι άλλες δύο πλευρές σχηματίζουν γωνία….Είναι ένδειξη κτιρίου με θολωτή οροφή. Είναι μια καλή πληροφορία για να καταλάβουμε τον τρόπο δόμησης του κτιρίου».

    Το πτολεμαϊκό κτήριο βρέθηκε σε βάθος 10 μέτρων. Όλα τα πτολεμαϊκά λείψανα κτηρίων της Αλεξάνδρειας βρίσκονται σε αυτό το βάθος λόγω των μεγάλων επιχώσεων και καταστροφών. Γι αυτό σπάνια εντοπίζονται. «Βρήκαμε το κτίριο στο βασιλικό τετράγωνο. Η θεμελίωση εντοπίστηκε τρία μέτρα πιο κάτω από το ίδιο σημείο στο οποίο το 2009 βρέθηκε το άγαλμα του Μ. Αλεξάνδρου. Θυμάμαι είχα απογοητευθεί και είχα αποφασίσει να τα εγκαταλείψω. Όμως η αποκάλυψή του μου έδωσε δύναμη να συνεχίσω».

    Η κα Λιμναίου Παπακώστα είναι διευθύντρια στο Ελληνικό Ινστιτούτο Έρευνας Αλεξανδρινού Πολιτισμού (Ε.Ι.Ε..Α.Π.) και η ανασκαφή της στηρίζεται σε ιδιωτικές χορηγίες της ελληνικής εταιρείας ΚΛΕΟΣ Α. Ε., της αιγυπτιακής εταιρείας RELIANCE GROUP OF COMPANIES και του ιδρύματος MOHEB KASSABGUI FOUNDAT.

    Πηγή: Ν. Κοντράρου-Ρασσιά, Enetpress


    0 0

    Κοινά στοιχεία της γλώσσας των Καλάς των Ιμαλάϊων με την αρχαία Ελληνική γλώσσααποδεικνύει έρευνα που διενήργησε επιτόπου, στις Κοιλάδες των Καλάς, η επίκουρη καθηγήτρια του αγγλικού τμήματος του ΑΠΘ, Ελισάβετ Μελά-Αθανασοπούλου.

    Στο πλαίσιο του προγράμματος του υπουργείου Παιδείας «Μορφοφωνολογική περιγραφή της γλώσσας των Καλάς ως μία Ινδο-Αρια Γλώσσα με αρχαίες ελληνικές ρίζες», η καθηγήτρια επισκέφτηκε το καλοκαίρι του 2007, την περιοχή του Βορειοδυτικού Πακιστάν, στα σύνορα με το Αφγανιστάν, όπου είναι ανεπτυγμένη στις δικές της κοινωνίες η φυλή των Καλάς. Έζησε με οικογένειες, κατέγραψε τη γλώσσα, τα ήθη και έθιμά τους, τις λατρευτικές τελετές και τις παραδόσεις τους.

    «Η έρευνα βρίσκεται στην αρχή της, ωστόσο, από την μέχρι τώρα ανάλυση των δεδομένων, αποδεικνύεται επιστημονικά η άμεση επαφή που έχει η Ελληνική γλώσσα με τις τοπικές λαλιές των λαών που κατέκτησε ο Μέγας Αλέξανδρος. Στη γλώσσα των Καλάς διαφαίνεται αυτή τη επίδραση στο λεκτικό μέρος με αρχαιοελληνικές λέξεις που έχουν διασωθεί στη γλώσσα με την αρχαία σημασία τους» δήλωσε η κ. Μελά-Αθανασοπούλου.

    Ομοιότητες της καλασικής με την αρχαία Ελληνική γλώσσαδιαπιστώνονται επίσης στο γραμματικό και το συντακτικό μέρος. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του αρχαιοελληνικού ρήματος «δίδωμι (δίνω)», που στην καλασική γλώσσα είναι dem, το οποίο και στις δύο περιπτώσεις συντάσσεται και χρησιμοποιείται με δοτική (δίδωμι τινί τι).

    Τα στοιχεία αυτά πρόκειται να παρουσιαστούν στη διάρκεια τριήμερου Διεθνούς Συνεδρίου Τεκμηρίωσης Γλωσσών και Παράδοσης, με περισσότερους από 45 Ελληνες και ξένους ομιλητές, το οποίο ξεκίνησε σήμερα στο Αριστοτέλειο πανεπιστήμιο, με επίκεντρο τις υπό εξαφάνιση γλώσσες σε Ελλάδα και σε άλλα μέρη του κόσμου. Οι ανακοινώσεις που σχετίζονται με τον ελληνικό χώρο αφορούν διαλέκτους και γλώσσες υπό εξαφάνιση, όπως τα Βλάχικα, τα Ποντιακά, Σμυρναίικα, Πομάκικα.

    Μικρότερος ο πληθυσμός των Καλάς

    Απομονωμένοι σε υψόμετρο άνω των 3.000 μέτρων, στα βουνά των Ιμαλαΐων, τα χωριά των Καλάς περιορίζονται στις τρεις κοιλάδες Μπουμπουρέτ (όπου συγκεντρώνεται ο μεγαλύτερος αριθμός), Ρουμπούτ και Μπιρίτ. Συνολικά, τα χωριά τους αριθμούν τα 15 (πέντε σε κάθε κοιλάδα).

    Σύμφωνα με την δημογραφική έρευνα της καθηγήτριας για τα μέλη, το φύλο και την ηλικία των μελών κάθε οικογένειας στα 15 χωριά τους, οι Καλάς σήμερα μόλις που ξεπερνούν τις 3.000. «Είναι η πιο πρόσφατη καταγραφή, μετά το 1988, με την οποία απορρίπτεται ως μύθος ο ισχυρισμός ότι οι Καλάς αριθμούν τους 5.000 ή 10.000» είπε η κ. Μελά-Αθανασοπούλου.

    Σύμφωνα με την ίδια, στον πληθυσμό τους υπερισχύει το άρρεν φύλο, τόσο στους ενήλικες όσο και στα παιδιά, χαρακτηριστικό που δυσχεραίνει την συνέχιση του είδους τους, λαμβάνοντας υπόψη ότι η γυναίκα Καλάς παντρεύεται από τα 14 έως τα 17 της χρόνια.

    «Η δημογραφική τους εξέλιξη καθορίζει και την γλωσσολογική. Θεωρείται υπό εξαφάνιση γλώσσα, αλλά είναι θετικό το γεγονός ότι οι Καλάς είναι ιδιαίτερα συνδεδεμένοι με την παράδοσή τους και αυτό την κρατά ακόμη ζωντανή» είπε.

    Πηγές: history-of-macedonia, elhalflashbacks


    0 0

    Υπό άκρα μυστικότητα πωλήθηκαν από το Ελληνορθόδοξο Πατριαρχείο σε εταιρεία του εξωτερικού, η οποία ασχολείται με οικόπεδα, το Ελληνικό αμφιθέατρο της Ρωμαΐκής εποχής και ο ιππόδρομος της παραθαλάσσιας πόλης Καισάρειας στο σημερινό Ισραήλ.

    Τα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης ασχολούνται εκτενώς με το γεγονός και εκφράζουν απορίες σχετικά με την εν λόγω πώληση των ελληνικών χώρων.

    Συνολικά, 700 στρέμματα γης στην Καισάρεια πωλήθηκαν στην εταιρεία.

    Το αμφιθέατρο είναι συχνά ο χώρος σημαντικών εκδηλώσεων για ισραηλινούς και διεθνής καλλιτέχνες. Το τέλος αυτού του μήνα αναμένεται να δώσει δύο συναυλίες το γνωστό συγκρότημα Pixies.

    Η συμφωνία –με ένα ποσό που ακόμα δεν έχει αποκαλυφθεί- οριστικοποιήθηκε την τελευταία εβδομάδα μεταξύ της ελληνοορθόδοξης Εκκλησίας και της εταιρείας με το όνομα Saint Ventures Limited, η οποία σύμφωνα με την ηλεκτρονική εφημερίδα «The Times of Israel» εδρεύει κάπου στην Καραϊβική. Αριθμός χωρών σε εκείνη την περιοχή είναι παγκοσμίως γνωστές ως «φορολογικοί παράδεισοι».

    Η Καισάρεια ιδρύθηκε 2.000 χρόνια πριν, αναφέρουν τα ισραηλινά ΜΜΕ, από τον Βασιλιά Ηρώδη και έγινε η εμπορική πρωτεύουσα της αρχαίας Ιουδαίας. Συνεχώς γίνονται στην πόλη νέες ανακαλύψεις.

    Εκτός του αμφιθεάτρου και του ιπποδρόμου στην Καισάρεια, περίπου 1.500 ιδιοκτήτες ακινήτων στην Ιερουσαλήμ ανακάλυψαν, νωρίτερα μέσα στον Ιούλιο, πως η γη, στην οποία βρίσκονται τα σπίτια τους, πωλήθηκε και αυτή υπό μυστικότητα σε συγκεκριμένο αριθμώ εταιρειών real estate.

    Όπως ισχυρίζονται οι Ισραηλινοί, οι συμφωνίες πώλησης δεν έλαβαν χώρα απλά πίσω από την πλάτη των Εβραίων ιδιοκτητών αλλά και χωρίς γνώση του Εθνικού Εβραϊκού Ταμείου, στο οποίο η Ελληνορθόδοξη Εκκλησία νοίκιασε την γη για 99 χρόνια.

    Σημειώνεται πως το Ελληνοορθόδοξο Πατριαρχείο είχε αποκτήσει περίπου 4.500 στρέμματα ακινήτων στο Κέντρο της Ιερουσαλήμ κατά την διάρκεια του 19ου αιώνα, σύμφωνα πάντα με τα ισραηλινά ΜΜΕ.

    Το 1950, αμέσως μετά την ανεξαρτησία του κράτους του Ισραήλ, συμφώνησε να νοικιάσει την γη του στο Ταμεία του Ισραήλ για 99 χρόνια με προοπτική ανανέωσης. Ακόμα και η εβραϊκή Βουλή είναι κτισμένη πάνω στην γη του Πατριαρχείου.

    Τι συμβαίνει τώρα; Σε ποιόν πουλάει την γη και τα Ελληνικά μνημεία η Ελληνοορθόδοξη Εκκλησία; Τι ακριβώς σχεδιάζεται;

    Πηγές: pronews.gr, ellaniapili


    0 0

    Δρ Γκάρεθ Όουενς: Νέα δεδομένα στην ερμηνεία του σπουδαίου ευρήματος.

    Συνέντευξη: στον Στέλιο Ζωγραφάκη

    Αν και πιστεύει με σιγουριά ότι έχουμε καταφέρει πλέον να διαβάσουμε το Δίσκο της Φαιστού κατά 99%, ο Δρ Γκάρεθ Όουενς, παθιασμένος μελετητής ενός από τα σπουδαιότερα ευρήματα της μινωικής εποχής, συνεχίζει την προσπάθεια για την πλήρη «αποκρυπτογράφηση» του δίσκου, έχοντας φτάσει σε νέα συμπεράσματα, τα οποία αναμένεται να ανακοινωθούν μετά το καλοκαίρι.

    Πιο «κρητικός» από πολλούς κρητικούς, με μεγάλη αγάπη για το νησί μας, ο Δρ Γκάρεθ Όουενς, γλωσσολόγος, καθηγητής και συντονιστής του γραφείου διεθνών σχέσεων του Τ.Ε.Ι. Κρήτης, μίλησε μαζί μας, στα γραφεία της «Άποψης του νότου», για τις νεότερες εξελίξεις στην έρευνα του, με αφορμή την «εθιμοτυπική» επίσκεψη που πραγματοποιεί στο λόφο της Φαιστού, κάθε χρόνο στις αρχές Ιουλίου, στην «επέτειο» της ανεύρεσης του Δίσκου το 1908.

    «Στις 3 Ιουλίου, επέτειο της ανεύρεσης του Δίσκου της Φαιστού, ήμουν στη Φαιστό ξανά με καφέ, καλή παρέα και θετική διάθεση. Το κάνω κάθε χρόνο, το θεωρώ τον καλύτερο τρόπο για τις σκέψεις μου. Το έκανα πρώτη φορά το 2008, έναν αιώνα μετά που βρέθηκε ο δίσκος. Τότε ήταν που ο Αμερικάνος είπε, αν θυμάστε, ότι μπορεί να είναι πλαστός κι όλος ο κόσμος στην Ελλάδα εξοργίστηκε. Εγώ χρησιμοποίησα αυτή την ευκαιρία, τη δημοσιότητα που ήθελε ο Αμερικάνος, για να γίνει μια χρήσιμη επιστημονική συζήτηση για το δίσκο της Φαιστού…».

    Έγκυος Θεότητα

    Στο ερώτημα ποια συμπεράσματα προκύπτουν από την πιο πρόσφατη ερμηνεία του για το δίσκο ο κ. Όουενς μας είπε: «Αρχικά είχα πει για “Έγκυος μητέρα»”, μετά το άλλαξα σε  “Έγκυος Θεότητα”- αυτή ήταν μια μικρή αλλαγή, αλλά για μένα μια μεγάλη βελτίωση. Όλη η προσπάθεια εστιάζει σε μια, όσο γίνεται , πιο καλή ερμηνεία. Για μένα είναι μια συνέχεια της ιδέας μου- μια βελτίωση. Τώρα πιστεύουμε με το συνάδελφο John Colman, στην Οξφόρδη, όπου συναντηθήκαμε τον Ιούνιο,  ότι διαβάζουμε 99% από το δίσκο της Φαιστού, αναγνωρίζοντας ότι φυσικά έχουμε κάνει λαθάκια. Δεν υπάρχει κάποιος που δεν έχει κάνει λάθος- υπάρχει κάποιος που δεν έχει κάνει προσπάθεια…».

    Όπως μας εξηγεί ο κ. Όουενς  «Τώρα πιστεύω πλέον ότι ο δίσκος αφορά  έγκυο θεότητα στην Α΄ πλευρά και στην Β΄ πλευρά, έχουμε  μια μινωική πρόταση -σαν αυτές που έχουμε σε αρχαία τάματα από τα μινωικά ιερά κορυφής όπως τον Κόφινα και το Γιούχτα- που είναι μια προσευχή, ένα θρησκευτικό κείμενο.  Αυτή η πρόταση έχει μια λέξη μέσα που έχει σχέση με μία θεότητα. Ίσως αρχίζουμε να ξεκαθαρίζουμε ότι σχετίζεται με κάτι από την κρητική μυθολογία- δεν θα σας πω ακόμα ακριβώς τι, γιατί συνεχίζουμε και δουλεύουμε πάνω σε αυτό…

    Έχω την αίσθηση ότι το κείμενο του δίσκου έχει σχέση με την υγεία- αυτή είναι η διαίσθηση μου που δεν μπορώ να την αποδείξω προς το παρόν- ότι ήταν κάτι που  διάβασαν για μια έγκυο γυναίκα. Μην ξεχνάμε ότι η στιγμή της γέννας είναι μια κρίσιμη στιγμή για την υγεία της γυναίκας ακόμα και σήμερα παγκοσμίως. Αυτό που δουλεύω τώρα, μέσα στο καλοκαίρι, είναι όπως σας είπα, η πιθανότητα στη β΄ πλευρά να υπάρχει κάτι που έχει σχέση με την κρητική μυθολογία».

    Όπως μας επισημαίνει ο ίδιος «Ο δίσκος είναι η μόνη επιγραφή που ήταν σκόπιμα ψημένη, ώστε να μείνει για το μέλλον, δεν υπάρχει αμφιβολία γι αυτό. Όλες οι άλλες επιγραφές “ψήθηκαν»” από την καταστροφή των παλατιών. Ο δίσκος έχει 61 λέξεις – πρόκειται για δύο κείμενα που πρέπει να έχουν σχέση μεταξύ τους, όμως δεν γνωρίζουμε ποια ακριβώς είναι. Όταν είχαμε πιεί καφέ στη Φαιστό με τον Μητροπολίτη Γορτύνης&  Αρκαδίας κ. Μακάριο εκείνος μου είχε πει μια ωραία ιδέα: “Μήπως είναι όπως η Παλαιά με την Καινή Διαθήκη;”. Αυτή η ιδέα μου άρεσε πάρα πολύ ότι είναι δύο κείμενα που έχουν σχέση μεταξύ τους».

    Υπάρχει άλλος δίσκος;

    Όπως μας εξηγεί ο συνομιλητής μας «Στο λόφο της Φαιστού,ο δίσκος βρέθηκε σε κάτι σαν αποθήκη στη βόρεια πλευρά που μοιάζει πολύ με το χώρο στην Κνωσό όπου βρέθηκε η Θεά των Όφεων. Πιστεύω ότι τον είχαν φυλάξει. Ήταν σε ένα πολύ μικρό δωμάτιο σαν αποθήκη και βρέθηκε με μια πινακίδα γραμμικής Α και με καμαραϊκά κεραμικά. Επειδή πίσω από αυτά τα δωμάτια είναι ένας χώρος που οι Ιταλοί δεν τον έχουν σκάψει ακόμα- πάντα κάνω τη σκέψη: “Άραγε, υπάρχουν άλλοι τέτοιοι δίσκοι μέσα; Υπάρχουν άλλοι εκεί;“

    Παρουσίαση

    Στο ερώτημα αν θα παρουσιάσει σύντομα τα νεότερα συμπεράσματα του από τη μελέτη του δίσκου ο Δρ Γκάρεθ Όουενς τόνισε πως «θα ήθελα να παρουσιάσω τη δουλειά μου πρώτα στον “τόπο μου”, εδώ στη νότια Κρήτη, ίσως στο φετινό Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο της Μητρόπολης Γορτύνης & Αρκαδίας που θα πραγματοποιηθεί το Φθινόπωρο στις Μοίρες. Γι αυτό δουλεύω εντατικά το καλοκαίρι για να είμαι έτοιμος, αλλά πρώτα θα πρέπει να πάρω πρόσκληση γι αυτό το Συνέδριο. Μέχρι στιγμής δεν έχω προσκληθεί.

    Είμαι ωστόσο ήδη προσκεκλημένος στο Συνέδριο που θα γίνει τον Αύγουστο του 2018, στην Ορθόδοξη Ακαδημία στο Κολυμπάρι Χανίων με θέμα το Φως-σας θυμίζω πως  η πρώτη λέξη στο δίσκο της Φαιστού είναι “η φωτεινή Θεότητα”. Αλλά ομολογώ ότι θα ήθελα να μιλήσω για το Δίσκο πρώτα στον τόπο μου, εδώ στη Μεσαρά…».

    Χωρίς Μουσείο

    Ολοκληρώνοντας την κουβέντα μας, τον ρωτάμε το πως κρίνει το γεγονός ότι μια περιοχή με τόσους σπουδαίους αρχαιολογικούς χώρους και τόσα σημαντικά ευρήματα δεν διαθέτει ακόμα ένα Μουσείο το οποίο θα στεγάσει τους θησαυρούς της.

    «Το κτίριο του Μουσείου της Μεσαράς είναι έτοιμο, οι δρόμοι είναι έτοιμοι και όμως όπως διάβασα στην “Άποψη του νότου” δεν θα ανοίξει γιατί δεν είναι έτοιμη η μουσειολογική μελέτη» μας λέει ο κ. Όουενς. «Αυτό είναι πραγματικά μεγάλο κρίμα γιατί αυτό το μουσείο σημαίνει ότι ο κόσμος θα έρχεται στη Μεσαρά, θα κυκλοφορούν τουρίστες στην περιοχή, θα κυκλοφορούν λεφτά στην οικονομία και θα δημιουργηθούν θέσεις εργασίας.

    Για μένα το Μουσείο πρέπει να ανοίξει όσο πιο σύντομα γίνεται και να ολοκληρωθεί συγχρόνως και ο δρόμος για τη Μεσαρά-“πάνε πακέτο” αυτά τα έργα. Ας βρουν επιτέλους μια λύση στα εμπόδια… Προσωπικά, θα ήθελα να προσφέρω τις υπηρεσίες μου στο Μουσείο Μεσαράς. είναι κάτι που θα ήθελα να το κάνω πάρα πολύ. Σπίτι μου είναι η Κρήτη, η έρευνα μου είναι μινωική Κρήτη, ειδικά η Μεσαρά, δουλεύω πάνω από δυο δεκαετίες για το ΤΕΙ Κρήτης στο πρόγραμμα Εράσμους, έχω εμπειρία από ευρωπαϊκά προγράμματα και μιλάω λίγο… αγγλικά»!

    Πηγές: apopsilive.gr, ellaniapili


    0 0

    Σε καμία Ελληνική πόλη στην αρχαία Ελλάδα οι γυναίκες δεν απολάμβαναν την ίδια ελευθερία και κοινωνική θέση όπως οι Σπαρτιάτισσες. Μόνο στη Σπάρτη οι γυναίκες διέθεταν οικονομική δύναμη και επιρροή.

    Τα κορίτσια ασχολούνταν με τον αθλητισμό και ελάμβαναν δημόσια εκπαίδευση εν αντιθέσει με άλλες πόλεις, όπου οι περισσότερες γυναίκες ήσαν τελείως αγράμματες.Ήταν οι μόνες Ελληνίδες για τις οποίες η πολιτεία είχε φροντίσει τη δημόσια εκπαίδευσή τους, η οποία έδινε κυρίαρχη θέση στη σωματική άσκηση....

    Τα νιόπαντρα ζευγάρια συχνά δεν κοιμόντουσαν μαζί, ενώ υπήρχε η συνήθεια να ντύνεται η νύφη με αντρικά ρούχα.

    Περιγράφει ο Πλούταρχος:

    «Ο Λυκούργος (νομοθέτης και βασιλιάς της Σπάρτης) πρώτα σκληραγώγησε σωματικά τα κορίτσια βάζοντάς τα να τρέχουν, να παλεύουν, να πετάνε δίσκο και ακόντιο. Με αυτόν τον τρόπο τα έμβρυα που θα γεννιούνταν έκαναν μια δυνατή αρχή σε σφριγηλά σώματα και έτσι θα αναπτύσσονταν καλύτερα, ενώ οι ίδιες οι γυναίκες θα έφερναν σε πέρας την εγκυμοσύνη τους με σθένος. Απέρριψε κάθε σεμνοτυφία, την υπερπροστασία των παιδιών από τους γονείς και τη μαλθακότητα κάθε είδους. Ανάγκασε τα νέα κορίτσια το ίδιο όπως και τα αγόρια, να μεγαλώνουν συνηθίζοντας να κάνουν πορεία γυμνά, καθώς επίσης να χορεύουν και να τραγουδούν σε ορισμένες γιορτές μπροστά στους νέους άντρες και κάτω από τα βλέμματά τους. Σε ορισμένες περιπτώσεις τα κορίτσια μπορούσαν να κάνουν πειράγματα στα αγόρια κριτικάροντάς εποικοδομητικά τα λάθη τους. Δεν υπήρχε τίποτα αισχρό και ατιμωτικό στη γύμνια των κοριτσιών. Ήταν τελείως αθώα και δεν υπήρχε ίχνος ανηθικότητας. Αντιθέτως ενθάρρυνε την απλότητα, τον λιτό τρόπο ζωής και την άθληση δίνοντας στο γυναικείο φύλο μια γεύση ανδρικής γενναιότητας. Αποτέλεσμα αυτού ήταν οι γυναίκες να μιλούν και να σκέφτονται με τον τρόπο που λέγεται ότι μίλησε η γυναίκα του Λεωνίδα, η Γοργώ. Όταν κάποια γυναίκα ξένη της είπε, «εσείς οι Σπαρτιάτισσες είστε οι μόνες που μπορείτε να εξουσιάζετε τους άντρες» εκείνη της απάντησε «γιατί είμαστε οι μόνες που γεννάμε άντρες».

    Το έθιμο της απαγωγής της νύφης

    Υπήρχε επίσης δέλεαρ για τους άντρες να παντρευτούν. Οι παρελάσεις των κοριτσιών και η γύμνια στους αγώνες, που παρακολουθούσαν οι νέοι άντρες, παρακινούμενοι από μια ώθηση όχι πνευματικού τύπου, αλλά από μια ερωτική έλξη. Ο Λυκούργος στέρησε ορισμένα πολιτικά δικαιώματα σε εκείνους που έμεναν ανύπαντροι, αφού τους απέκλεισε από το θέαμα των γυμνοπαιδιών. Το έθιμο ήταν να απαγάγουν τις γυναίκες για να τις νυμφευθούν, όταν ήταν στην ακμή της νιότης τους και έτοιμες για γάμο.

    Η αποκαλούμενη «νυμφεύτρια» αναλάμβανε το αιχμάλωτο κορίτσι. Πρώτα ξύριζε τελείως το κεφάλι της μετά την έντυνε με αντρικά ρούχα και σανδάλια και την ξάπλωνε μόνη της σε ένα στρώμα, στα σκοτεινά. Ο γαμπρός που δεν ήταν μεθυσμένος, αλλά νηφάλιος, έπρεπε πρώτα να δειπνήσει στο συσσίτιο και μετά μπορούσε να γλιστρήσει στο δωμάτιο, να λύσει τη ζώνη της και να τη μεταφέρει στο κρεβάτι...

    Αφού περνούσε λίγη ώρα μόνο μαζί της, έπρεπε να αναχωρήσει διακριτικά για να κοιμηθεί εκεί όπου κοιμόταν συνήθως, δηλαδή μαζί με άλλους άντρες. Και αυτή ήταν η πρακτική που θα ακολουθούσε από τούδε και στο εξής. Μπορούσε να επισκέπτεται κρυφά τη νεόνυμφη, φοβισμένος και παίρνοντας όλες τις προφυλάξεις, γιατί ήταν ντροπή να τον αντιληφθεί κάποιος στο σπίτι. Η νύφη ταυτοχρόνως μηχανεύονταν τεχνάσματα και τον βοηθούσε να καταστρώσει σχέδια, ώστε να μπορούν να συναντιούνται απαρατήρητοι τις κατάλληλες στιγμές.

    Κι αυτό δε γινόταν για ένα μικρό διάστημα, αλλά όσο ήταν απαραίτητο μέχρι να αποκτήσουν παιδιά. Νωρίτερα δεν μπορούσαν να δουν τις γυναίκες τους στο φως της ημέρας. Τέτοιες συναντήσεις δεν ήταν μόνο μια άσκηση αυτοελέγχου και αυτοσυγκράτησης, αλλά σκοπό είχαν να είναι οι σύντροφοι γόνιμοι, πρόθυμοι για έρωτα και έτοιμοι για συνουσία, αντί να είναι κορεσμένοι και χλωμοί από την απεριόριστη ερωτική δραστηριότητα. Επιπλέον, κάποια άσβεστη φλόγα πόθου και αγάπης έμενε πάντα και στους δύο» Πλούταρχος, Βίος Λυκούργου...


    0 0

    Περισσότερα από 2.500 χρόνια πριν, ένας Αθηναίος αριστοκράτης που ονομάζονταν Κύλων - ο πρώτος καταγεγραμμένος Ολυμπιονίκης στο αγώνισμα του διαύλου - προσπάθησε να πραγματοποιήσει πραξικόπημα στην πόλη της Αθήνας με σκοπό να κάνει τον εαυτό του μοναδικό ηγεμόνας της.

    Σύμφωνα με τον Θουκυδίδη και τον Ηρόδοτο, που έγραψαν για το πραξικόπημα, ο Κύλων είχε δελεάσει έναν στρατό από τους οπαδούς του, ώστε να εισέλθουν στην πόλη και πολιορκήσουν την Ακρόπολη. Τελικά ηττήθηκε, αλλά ο Κύλων κατόρθωσε να διαφύγει.

    Τώρα οι αρχαιολόγοι στην Αθήνα πιστεύουν ότι μπορεί να έχουν βρει κάποια από τα υπολείμματα του στρατού Κύλων σε μαζικό τάφο στο Φάληρο, τέσσερα μίλια (6 χιλιόμετρα) νότια του κέντρου της Αθήνας.

    Η Βιο-αρχαιολόγος Ελεάννα Πρεβεδώρου σε ένα εργαστήριο στην Αμερικανική Σχολή Αρχαιολογίας στην Αθήνα στις 7 του Ιουλίου 2017

    Η ανακάλυψη 80 σκελετών ανδρών είναι εντυπωσιακή. Οι νέοι άνδρες, βρέθηκαν σε ανώνυμο τάφο σε τρεις σειρές, ενώ όλοι είχαν στα χέρια τους σιδερένιες αλυσίδες και τουλάχιστον 52 από αυτούς είχαν τα χέρια τους δεμένα πάνω από τα κεφάλια τους.

    Πέθαναν από χτυπήματα στο κεφάλι, θύματα μίας «πολιτικής εκτέλεσης» που χρονολογείται μεταξύ του 675 και 650 π.Χ., σύμφωνα με κομμάτια από αγγεία που βρέθηκαν στον τάφο.

    Αρχαιολογικά ευρήματα που είναι αποθηκευμένα σε ένα εργαστήριο στην Αμερικανική Σχολή

    Εκείνη την εποχή, η Αθήνα είχε αρχίσει να διαμορφώνεται και η πόλη βρίσκονταν σε μία μετάβαση προς μια δημοκρατία, μας λέει η Ελεάννα Πρεβεδώρου, μία βιοαρχαιολόγος ερευνητής.

    Και αυτό συνέβαινε «με φόντο την πολιτική αναταραχή, οι εντάσεις μεταξύ των τυράννων, αριστοκρατών και εργατικής τάξης», πρόσθεσε.

    Οι επιστήμονες της βιοαρχαιολογίας χρησιμοποιούν την εγκληματολογική έρευνα, όπως το προφίλ DNA, για να ερευνήσουν και τελικά να αποκαλύψουν πώς έζησαν και πέθαναν βασιζόμενοι στην εξέταση των σκελετών των ανθρώπων.

    «Θα χρησιμοποιήσουν, σε γενικές γραμμές, μεθόδους που έγιναν διάσημοι από την τηλεοπτική σειρά για την επιστήμη της εγκληματικότητας και εγκληματολογίας,» αστειεύτηκε ο Παναγιώτης Καρνάκας, διευθυντής του εργαστηρίου στην Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα.

    Πιθανώς η πιο διάσημη από αυτές τις τηλεοπτικές σειρές, CBS»CSI: Crime Scene Investigation", που εξιστορεί τις περιπτώσεις μιας ελίτ ομάδας αστυνομικών ερευνητών εγκληματολογίας, για να περιγράψει την τεχνολογία που χρησιμοποιούν οι πράκτορες.

    Η ομάδα του Καρνάκα και οι ερευνητές θα χρησιμοποιήσουν παρόμοιες μεθόδους υψηλής τεχνολογίας χρησιμοποιώντας μερικά από τα ίδια εργαλεία.

    Θα εκτελέσουν μια σειρά δοκιμασιών - ιδιαίτερα των γονίδιων, ακτινολογικές και ισοτοπικές αναλύσεις - για να αποκαλύψουν τα κρυμμένα μυστήρια μέσα σε κάθε κρανίο και κομμάτι σκελετού.

    Μία συντηρητής των αρχαιολογικών έργων για τα ανθρώπινα οστά σε ένα εργαστήριο στην Αμερικανική Σχολή Αρχαιολογίας στην Αθήνα

    Ότι στοιχεία θα συγκεντρωθούν θα τους δώσουν μια ιδέα για το πόσο χρονών ήταν οι άνδρες, αν είχαν σχέση, από πού ήρθαν, πόσο υγιής ήταν, και πού βρισκόταν στην κοινωνικοοικονομική κλίμακα των καιρών.

    Αλλά σε αντίθεση με τα δράματα των εγκλημάτων, όπου οι ερευνητές αποκαλύπτουν ακριβώς πώς και γιατί ένιναν τα εγκλήματα, αυτές οι περιπτώσεις είναι πιθανό να μην μπορέσουν να επιλυθούν για πέντε έως επτά έτη.

    Ο μαζικός τάφος αποκαλύφθηκε την άνοιξη του περασμένου έτους σε μία από τις μεγαλύτερες ανασκαφές στην Ελλάδα που έχει αποκαλυφθεί ποτέ.

    Ένα ανθρώπινο κρανίο στο εργαστήριο στην Αμερικανική Σχολή Αρχαιολογίας στην Αθήνα

    Αν και η περιοχή βρέθηκε πριν από έναν αιώνα, η μεγάλης κλίμακας ανασκαφή του συγκροτήματος άρχισε μόλις το 2012, όταν οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν ένα μεγάλο νεκροταφείο που περιέχει πάνω από 1.500 σκελετούς που χρονολογούνται μεταξύ του όγδοου και του πέμπτου αιώνα π.Χ..

    Πάνω από 100 από αυτούς έφεραν τα σημάδια ενός βίαιου θανάτου.

    Άλλες ανασκαφές μικρής κλίμακας από τότε έχουν αποκαλύψει άλλους θησαυρούς, συμπεριλαμβανομένης μίας ομάδας ανδρών που πιστεύεται ότι είναι μέρος του στρατού του Κύλων.

    Εξέταση ανθρωπίνων οστών

    Πολλοί από τους σκελετούς που βρέθηκαν ήταν συνδεδεμένοι ή αλυσοδεμένοι, σε ανώνυμους τάφους, και μερικοί σε αμμώδης τρύπες που μόλις και μετά βίας χωρούσαν τα σώματα τους. Άλλοι σκελετοί πάλι θάφτηκαν σε ανοικτούς λάκκους, ή δόθηκαν στην πυρά και αποθηκεύτηκαν σε βάζα.

    Σύμφωνα με τους ερευνητές, στο νεκροταφείο περίπου 4.000 τετραγωνικών μέτρων (372 τετραγωνικά πόδια) βρίσκονται 1.500 σκελετοί, που θα ληφθούν στις εγκαταστάσεις του εργαστηρίου για τη σωστή μελέτη.

    Τουλάχιστον 10 από τους 80 άνδρες που βρέθηκαν θα εξεταστούν στο εργαστήριο εντός του τρέχοντος έτους, ενώ το υπόλοιπο θα μείνει ως μέρος της μια επερχόμενης έκθεσης στο χώρο της ανασκαφής.

    Ένας από τους σκελετούς ήδη στο εργαστήριο, με τα χέρια του, στριμμένα πίσω από την πλάτη του, είναι μια αντανάκλαση του παρελθόντος αθηναϊκής βίας.

    Θα μπορούσε να ήταν ένας «αιχμάλωτος πολέμου, ποινικός ή ένας δραπέτης σκλάβος», δήλωσε η Ελεάννα Πρεβεδώρου.

    Ακόμα και οι μη βίαιοι θάνατοι, ή θάνατοι χωρίς ιστορική αναφορά - κυρίως τα εκατοντάδες λειψάνων παιδιών που βρέθηκαν σε βάζα - έχουν μια ιστορία να πουν

    Τα οστά θα μπορούσαν να αποκαλύψουν τον τρόπο ζωής και τις ασθένειες των παιδιών, και να ρίξουν περισσότερο φως στην αρχαία αθηναϊκή κουλτούρα και ιστορία.

    Τα περισσότερα από αυτά καταγράφουν αρχαία ιστορία για την Αθήνα και την Ελληνική ζωή περιγράφοντας την «ελίτ και τους νικητές».

    © Αρχαία Ελληνικά

    0 0

    Βρετανός ιστορικός ισχυρίζεται πως η ιστορία του Βασιλιά Σολομώντα έχει παρερμηνευθεί από τη Βίβλο

    Σύμφωνα με τη Βίβλο, ο Βασιλιάς Σολομών κατάφερε να αποσπάσει πάνω από 500 τόνους χρυσού από χρυσωρυχεία, δημιουργώντας έτσι μια αμύθητη περιουσία που σε σημερινά χρήματα ξεπερνά τα 2.5 τρισεκατομμύρια ευρώ. Ωστόσο, ιστορικοί υποστηρίζουν τώρα πως τα χρυσωρυχεία που «έβγαλαν» τον περιβόητο «θησαυρό του Σολομώντα» -αφορμή αμέτρητων ανασκαφών, πολυάριθμων ερευνών μέχρι και κινηματογραφικών ταινιών- δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένας τεράστιος μύθος.

    Ειδικοί αναφέρουν πως η ιστορία του Βασιλιά Σολομώντα που αναφέρεται στην Παλαιά Διαθήκη έχει παρερμηνευθεί και πως ο ίδιος ήταν στην πραγματικότητα Αιγύπτιος Φαραώ. Ο Βρετανός ιστορικός και συγγραφέας, Ralph Ellis, δήλωσε πως τα χαμένα χρυσωρυχεία του είναι «τόσο πιθανά όσο το να κάνεις βουτιά στην Πηγή της Νιότης». Ο ίδιος έχει αφιερώσει περισσότερα από 20 χρόνια ερευνώντας τον Βασιλιά Σολομώντα σε μια προσπάθεια να ανακαλύψει τον χαμένο θησαυρό του, που πλέον πιστεύει ότι τελικά δεν υπήρξε ποτέ.

    Βέβαια, ο Ralph Ellis σπεύδει να τονίσει πως υπάρχει «ένα ίχνος ιστορικής αλήθειας» στην ιστορία του. «Σύμφωνα με τη Βίβλο, ο Βασιλιάς Σολομών υπήρξε συγκλονιστικά πλούσιος. Ωστόσο γενιές και γενιές επιτυχημένων θεολόγων και αρχαιολόγων έχουν χτενίσει τους Αγίους Τόπους ψάχνοντας την πρωτεύουσά του, το παλάτι, το ναό και τον θησαυρό χωρίς κανένα αποτέλεσμα.

    Έρχεται ένα σημείο όπου πρέπει είτε να παραδεχθούμε πως οι βιβλικές αναφορές είναι εντελώς πλασματικές, είτε πως ίσως κοιτάζουμε σε λάθος μέρος για λάθος πράγματα. Η έρευνά μου υποδεικνύει πως όντως υπάρχει πραγματολογική βάση για την ιστορία του Σολομώντα και τα πλούτη του, αλλά οι Βιβλικές γραφές την τροποποίησαν έντονα και την απέκρυψαν», σημειώνει χαρακτηριστικά.

    «Μια πλούσια και ισχυρή ισραηλινή δυναστεία όντως υπήρξε, όπως υποστηρίζεται στη Βίβλο, αλλά δεν ήταν απλώς Ισραηλινοί βασιλιάδες και οι πρωτεύουσά τους δεν ήταν η Ιερουσαλήμ», καταλήγει.

    Πηγή: lifo.gr


    0 0

    Υπάρχουν στιγμές στην ιστορία που άνθρωποι, ίδιοι διάττοντες αστέρες, ενεργούν, αφήνοντας έντονο το σημάδι τους σε αυτή. Ένας εξ αυτών ήταν ο Ξάνθιππος.

    Μια τέτοια ιστορία είναι και αυτή του Ξάνθιππου του Λακεδαιμόνιου, ο οποίος από ταπεινός μισθοφόρος, διωγμένος από την πατρίδα από την στέρηση και την αδικία, βρέθηκε σε μια μόνο στιγμή, αρχιστράτηγος του στρατού της άλλης μεγάλης υπερδύναμης του καιρού του, της Καρχηδόνας, να μάχεται με τον καλύτερο στρατό του αρχαίου κόσμου, τον Ρωμαϊκό.

    Το 256 π.Χ. μαινόταν ο Α’ Καρχηδονιακός Πόλεμος. Οι Καρχηδόνιοι είχαν όμως υποστεί μια σειρά από ήττες σε θάλασσα και στεριά.

    Ύστερα από την συντριβή τους κατά θάλασσα, οι Καρχηδόνιοι περιορίστηκαν στην αφρικανική ακτή.

    Οι δε Ρωμαίοι αποφάσισαν να μεταφέρουν τον πόλεμο στην Αφρική, πλήττοντας το «θηρίο στη φωλιά του» και υποχρεώνοντας τους αντιπάλους τους να ασχοληθούν με την ασφάλεια της χώρας τους, αφήνοντας τις κατακτητικές βλέψεις για τη Σικελία κατά μέρος.

    Πραγματικά οι Ρωμαίοι αποβίβασαν δυνάμεις στην περιοχή του ακρωτηρίου Μπον και πολιόρκησαν την πόλη Ασπίδα, ακολουθώντας το σχέδιο που είχε χρησιμοποιήσει και ο Έλληνας Αγαθοκλής, όταν είχε επίσης επιτεθεί στην Καρχηδόνα περίπου 50 χρόνια νωρίτερα.

    Οι Καρχηδόνιοι, μετά την ήττα τους, θεωρώντας ότι οι Ρωμαίοι θα επιτίθονταν απευθείας κατά της Καρχηδόνας, κράτησαν τις δυνάμεις τους στην πόλη τους και δεν αποτόλμησαν να συγκρουστούν με τους Ρωμαίους.

    Έτσι οι Ρωμαίοι ανενόχλητοι κατέλαβαν την πόλη Ασπίδα και λεηλάτησαν όλη τη χώρα, αποκομίζοντας 20.000 αιχμαλώτους και πλούσια λάφυρα, ανενόχλητοι.

    Η στάση αυτή των Καρχηδονίων οδήγησε τους Ρωμαίους στην απόφαση να αφήσουν στην Αφρική μέρος μόνο τους στρατού τους, με επικεφαλής τον έναν από τους δύο υπάτους, τον Μάρκο Αττίλιο Ρέγκουλο. Οι υπόλοιπες ρωμαϊκές δυνάμεις αποχώρησαν με προορισμό την Ιταλία και τη Σικελία.

    Ο Ρωμαίος στρατηγός παρέμεινε στην τυνησιακή ακτή με 15.000 πεζούς, 500 ιππείς και 40 πλοία. Παρόλα αυτά ανέπτυξε μεγάλη δραστηριότητα και συνέχισε να λεηλατεί άγρια τη χώρα, πολιορκώντας μάλιστα και την σημαντική πόλη Αδύ. Ενώπιον των εξελίξεων αυτών, οι Καρχηδόνιοι αρχηγοί υποχρεώθηκαν και από την πίεση της κοινής γνώμης να αναλάβουν δράση.

    Εξάλλου υπερείχαν αριθμητικά των αντιπάλων τους. Εξέλεξαν μάλιστα τρείς στρατηγούς, τον Αμίλκα, τον Ασδρούβα και τον Βώσταρο και τους ανέθεσαν να επιτεθούν στους Ρωμαίους και να άρουν την πολιορκία της Αδύς.

    Οι Καρχηδόνιοι στρατηγοί κινήθηκαν πράγματι, αλλά φοβούμενοι το αήττητο ρωμαϊκό πεζικό, έταξαν τις δυνάμεις τους σε έναν λόφο, κοντά στην Αδύ, εντελώς ακατάλληλο για την ανάπτυξη των δυνάμεων τους και ιδιαιτέρως των όπλων στα οποία οι Καρχηδόνιοι παραδοσιακά υπερείχαν,του ιππικού δηλαδή και των πολεμικών ελεφάντων.

    Οι Ρωμαίοι αντιλήφθηκαν το λάθος των αντιπάλων και τους επιτέθηκαν εκεί, στο έδαφος που αυτοί δεν μπορούσαν να πολεμήσουν. Το αποτέλεσμα της μάχης ήταν το αναμενόμενο. Οι Καρχηδόνιοι συντρίφτηκαν και όσοι επέζησαν, μαζί με τους στρατηγούς τους, επέστρεψαν ταπεινωμένοι στην Καρχηδόνα.

    Η κατάσταση ήταν πλέον απολύτως κρίσιμη για τους Καρχηδονίους, οι οποίοι είχαν χάσει πια και τον στρατό τους και την ικανότητα να υπερασπιστούν την ίδια τους την πόλη. Οι Ρωμαίοι δε μετά τη νίκη τους κατέλαβαν την Αδύ, αλλά και την πόλη Τύνις – την σημερινή Τύνιδα – περιορίζοντας ακόμα περισσότερο τους αντιπάλους τους.

    Οι Καρχηδόνιοι κατέφυγαν τότε στην αθρόα στρατολογία μισθοφόρων από την Ελλάδα, τους οποίους θεωρούσαν ως τους πλέον αξιόμαχους. Στο μεταξύ η κατάσταση για τους Καρχηδόνιους επιδεινώθηκε, αφού οι ρωμαϊκές νίκες ξεσήκωσαν εναντίον τους και μέρος των Νουμίδων υπηκόων τους.

    Το καλοκαίρι του 255 π.Χ. έφτασαν στην Καρχηδόνα οι Έλληνες μισθοφόροι, με τους οποίους ενώθηκαν και οι καρχηδονιακές δυνάμεις, συγκροτώντας μια στρατιά 12.000 πεζών και 4.000 ιππέων.

    Επίσης οι Καρχηδόνιοι διέθεταν και περίπου 100 αφρικανικούς, πολεμικούς ελέφαντες. Στο μεταξύ οι Καρχηδόνιοι επιχείρησαν να διαπραγματευτούν με τον Ρωμαίο στρατηγό, αλλά οι όροι που αυτός τους επέβαλε ήταν τόσο βαρείς που δεν έγιναν αποδεκτοί.

    Παρόλα αυτά η απελπισία είχε κυριεύσει τους Καρχηδόνιους, που φοβούνταν να πολεμήσουν και πάλι με τους Ρωμαίους, γιατί αν ηττούνταν η Καρχηδόνα θα έμενε εντελώς ανυπεράσπιστη.

    Ενώ η αμφιβολία περί του πρακτέου βασάνιζε τους Καρχηδόνιους στρατηγούς, ένας απλός στρατιώτης από τους Έλληνες μισθοφόρους, ο Λακεδαιμόνιος Ξάνθιππος, κρίνοντας τα γεγονότα με τους συναδέλφους του, απεφάνθη ότι αιτία της ήττας των Καρχηδονίων δεν ήταν οι Ρωμαίοι, αλλά ο ίδιος τους ο εαυτός!

    Εμβρόντητοι οι συνάδελφοί του συγκεντρώθηκαν γύρω του και τον άκουσαν να αναπτύσσει τα επιχειρήματα του με τόσο λογικό τρόπο που δεν άργησαν να πειστούν.

    Η συζήτηση δε αυτή σύντομα ξεπέρασε τα όρια του στρατοπέδου και έφτασε στα αυτιά των πολιτών προκαλώντας έντονη δυσφορία για τους ίδιους στρατηγούς, αλλά και μεγάλο ενδιαφέρον για τις απόψεις του ταπεινού μισθοφόρου. Ενώπιον της πίεσης της κοινής γνώμης οι καρχηδονιακές αρχές υποχρεώθηκαν να καλέσουν τον Ξάνθιππο να εξηγήσει μπροστά τους τις απόψεις του.

    Ο Ξάνθιππος πράγματι εμφανίστηκε ενώπιον των αρχόντων της πόλης και τους είπε και πάλι ότι αιτία για την ήττα τους δεν ήταν οι Ρωμαίοι, αλλά τα δικά τους σφάλματα και η μη αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων του στρατού τους, με παράλληλη εκμετάλλευση των μειονεκτημάτων του αντιπάλου.

    Με θάρρος μεγάλο ο Σπαρτιάτης στρατιώτης ζήτησε από το συμβούλιο να του αναθέσει την αρχιστρατηγία και να του επιτρέψει να πολεμήσει τους Ρωμαίους.

    Μέσα στην απελπισία τους και υπό την πίεση της ανάγκης οι Καρχηδόνιοι άρχοντες δέχτηκαν, παρά την δυσφορία των στρατηγών τους, οι οποίο έπρεπε να ταχθούν υπό τις διαταγές του πρώην στρατιώτη τους!

    Ο Ξάνθιππος πάντως, στρατιώτης από τη στιγμή της γέννησής του, ως Σπαρτιάτης, γνώριζε πόσο επισφαλής ήταν η θέση του και για να κερδίσει την υποστήριξη των πολιτών διέταξε τον στρατό να εξέλθει από τα τείχη και να εκτελέσει σειρά ασκήσεων, υπό τα βλέμματα των κατοίκων.

    Στο πεδίο των ασκήσεων ο Έλληνας στρατηγός, πλέον, έδειξε την αξία του και την υπεροχή του, έναντι των Καρχηδονίων στρατηγών.

    Ύστερα από την επίδειξη αυτή οι Καρχηδόνιοι πολίτες εντυπωσιάστηκαν και άρχισαν από τα τείχη να φωνάζουν ρυθμικά το όνομά του, απαιτώντας από τους άρχοντες να επιτρέψουν στον Έλληνα να επιτεθεί άμεσα στους Ρωμαίους. Το σχέδιο του Ξάνθιππου είχε πετύχει.

    Οι άρχοντες έδωσαν την έγκρισή τους και την επομένη ο στρατός, υπό την ηγεσία του Ξάνθιππου, κίνησε σε συνάντηση των Ρωμαίων.

    Ο Ξάνθιππος επιδίωκε να συγκρουστεί με τους Ρωμαίους σε αναπτεταμένο πεδίο, όπου η υπεροχή του στο ιππικό και τους ελέφαντες θα του εξασφάλιζαν τη νίκη.

    Το ρωμαϊκό πεζικό, το καλύτερο δηλαδή κομμάτι του εχθρικού στρατού θα το νικούσε, σε δεύτερο χρόνο, υπό τις συνθήκες που αυτός θα είχε δημιουργήσει, αφού πρώτα το ιππικό του θα ξεκαθάριζε τους λογαριασμούς του με το αντίστοιχο ρωμαϊκό.

    Ύστερα από σύντομη πορεία ο στρατός του Ξάνθιππου πλησίασε τους Ρωμαίους. Ο Μάρκος Αττίλιος Ρέγκουλος, ενόψει της απειλής, συγκέντρωσε τον διασκορπισμένο του στρατό και κινήθηκε προς συνάντηση του εχθρού, με τον αέρα του νικητή.

    Οι Ρωμαίοι έφτασαν σε απόσταση 2 χλμ. περίπου από τον στρατό του Ξάνθιππου, στη μέση της τυνησιακής πεδιάδας.

    Ο Ρέγκουλος είναι αλήθεια ότι δεν πίστευε ότι οι Καρχηδόνιοι θα αποτολμούσαν να δώσουν και πάλι μάχη.

    Αυτός ήταν ο πρώτος αιφνιδιασμός που υπέστη. Ο δεύτερος είχε να κάνει με την επιλογή από τον Ξάνθιππο του πεδίου της μάχης, το οποίο ευνοούσε σαφώς τον πιο ευέλικτο στρατό, που ήταν φυσικά ο Καρχηδονιακός.

    Ωστόσο ο Ρέγκουλος είχε τόσο μεγάλη εμπιστοσύνη στον εαυτό του και στο πεζικό που δεν δίστασε να διακινδυνεύσει να δώσει μάχη.

    Αριθμητικά οι δύο αντίπαλες στρατιές ήταν σχεδόν ισοδύναμες, με 16.300 Καρχηδόνιους να αντιμετωπίζουν 15.500 Ρωμαίους. Η διαφοροποίησή τους, ήταν ποιοτική.

    Ο Ρωμαίος στρατηγός, για να αντιμετωπίσει το πλεονέκτημα του αντιπάλου του σε ιππικό και ελέφαντες έταξε το πεζικό του σε πυκνή διάταξη, τύπου φάλαγγας και το λιγοστό ιππικό του στις πτέρυγες.

    Στόχος του Ρέγκουλου ήταν να εξουδετερώσει τους ελέφαντες με το επίλεκτο πεζικό του, το οποίο στη συνέχεια, εν είδη κριού, θα διασπούσε την καρχηδονιακή φάλαγγα πίσω από αυτούς. Ο Ξάνθιππος είχε όμως αντίθετη άποψη.

    Και ναι μεν έταξε τους ελέφαντές του στο κέντρο, με σκοπό να διασπάσει με αυτούς, ή έστω να προκαλέσει σοβαρή αιμορραγία στο ρωμαϊκό πεζικό, αλλά έταξε το πεζικό του αρκετά πιο πίσω, ώστε σε περίπτωση ατυχήματος οι ελέφαντες να μην διαλύσουν τη φίλια φάλαγγα.

    Επίσης έταξε το ιππικό του εκατέρωθεν των ελεφάντων, με αποστολή να διαλύσουν το ρωμαϊκό ιππικό και στη συνέχεια να ασχοληθούν με τα πλευρά της πυκνής ρωμαϊκής μάζας πεζικού.

    Στο δεξιό της φάλαγγας και πιο μπροστά από την καρχηδονιακή φάλαγγα ο Ξάνθιππος έταξε 2.000 μισθοφόρους, μάλλον Έλληνες, με σκοπό να υποστηρίξουν αυτοί μόνο τους ελέφαντες και να αποτελέσουν το δόλωμα για τους Ρωμαίους πεζούς, ενώ παράλληλα διέθεσε όλους τους ψιλούς (ακροβολιστές ελαφρούς πεζούς) του μπροστά από το ιππικό και τους ελέφαντες, με αποστολή την υποστήριξη των τμημάτων αυτών.

    Έτσι ταγμένοι οι δύο αντίπαλοι στρατοί παρακολουθούσαν για λίγο ο ένας τον άλλον, μέχρι που ο Ρέγκουλος αποφάσισε να επιτεθεί, ρίχνοντας κατά των ελεφάντων τους επίλεκτους ελαφρούς πεζούς του, τους Βελίτες γρασφομάχους, οι οποίοι ειδικεύονταν στην αντιμετώπιση των μεγαθηρίων αυτών.

    Σε απάντηση ο Ξάνθιππος διέταξε την πρώτη του γραμμή να επιτεθεί ταυτόχρονα. Στο κέντρο άρχισε άγρια μάχη, αρχικά μεταξύ των ψιλών και των Βελιτών.

    Οι πρώτοι όμως είχαν και την υποστήριξη των ελεφάντων και με τον τρόπο αυτό υπερίσχυσαν των Ρωμαίων. Έτσι το πεδίο ανάμεσα στους ελέφαντες και τις ρωμαϊκές λεγεώνες έμεινε κενό.

    Ο Ξάνθιππος διέταξε αμέσως επίθεση των ελεφάντων κατά του ρωμαϊκού πεζικού. Σύντομα οι λεγεωνάριοι βρέθηκαν να αντιμετωπίζουν τα θηρία και όπως ήταν φυσικό υφίσταντο συντριπτικές απώλειες. Ωστόσο το μεγάλο βάθος της ρωμαϊκής παράταξης τους επέτρεψε να αντέξουν στην επίθεση των ελεφάντων.

    Μάλιστα ένα ρωμαϊκό επίλεκτο τμήμα 2.000 ανδρών κινήθηκε κατά του δολώματος που είχε ρίξει ο Ξάνθιππος, των μισθοφόρων, οι οποίο είχαν διαταγή για λίγο να πολεμήσουν άγρια και κατόπιν να τραπούν, δήθεν σε φυγή.

    Έτσι και έγινε και οι νικητές Ρωμαίοι, στο σημείο εκείνο, καταδίωξαν τους «ηττημένους», αφήνοντας όμως ένα πρώτης τάξεως κενό στο αριστερό πλευρό της πυκνής ρωμαϊκής μάζας. Στο κενό αυτό διείσδυσε το καρχηδονιακό ιππικό, το οποίο με ευκολία είχε συντρίψει το λιγοστό ρωμαϊκό ιππικό και περικύκλωσε το σύνολο του στρατού του Ρέγκουλου. Σύντομα η κατάσταση για τους Ρωμαίους κατέστη τραγική.

    Οι άνδρες καταπατούνταν από τους ελέφαντες και οι επιζώντες αποτελειώνονταν από το καρχηδονιακό πεζικό που ακολουθούσε. Όσοι Ρωμαίοι επιχειρούσαν να διαφύγουν στην πεδιάδα, σφάζονταν αλύπητα από το καρχηδονιακό ιππικό.

    Μόνο το σώμα των 2.000 Ρωμαίων που είχε καταδιώξει τους μισθοφόρους, πρόλαβε και τράπηκε σε φυγή και διασώθηκε.

    Ολόκληρος ο υπόλοιπος Ρωμαϊκός Στρατός εξοντώθηκε, εκτός από τον Ρέγκουλο και 500 άνδρες που αιχμαλωτίστηκαν. Στη μάχη έπεσαν 13.000 Ρωμαίοι, έναντι μόλις 800 του Καρχηδονιακού Στρατού.

    Ο Ξάνθιππος είχε θριαμβεύσει εφαρμόζοντας έναν ελιγμό που αργότερα «δανείστηκε» ο Αννίβας στη μάχη των Καννών (212 π.Χ.). Ο νικητής στρατηγός εισήλθε στην πόλη όπου έγινε δεκτός με παραλήρημα ενθουσιασμού.

    Παρόλα αυτά ο έξυπνος Σπαρτιάτης κατάλαβε ότι η δόξα είναι εφήμερη και ο φθόνος προϊόν της. Αφού λοιπόν έλαβε μεγάλη αμοιβή από τους Καρχηδονίους, τους άφησε μυστικά και πήγε στην Αίγυπτο, κατατασσόμενος στην υπηρεσία των Ελλήνων Πτολεμαίων!

    Σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή, πάντως ο Ξάνθιππος δεν έφυγε, αλλά ηγήθηκε του Καρχηδονιακού Στρατού στη Σικελία και δολοφονήθηκε εκεί από τους Καρχηδόνιους στρατηγούς. Ωστόσο η άποψη αυτή δεν είναι ιστορικά τεκμηριωμένη και μάλλον δεν ευσταθεί.

    Πηγές: armynow, revealedtheninthwave


    0 0

    Ο Πολιτικός του Πλάτωνα, δεν είναι μόνο ένα από τα πολλά έργα πολιτικής φιλοσοφίας που μας έχουν κληροδοτηθεί ως πνευματική παρακαταθήκη από το αρχαίο παρελθόν, αλλά αποτελεί κυρίως μια τεράστια συμβολή στην εις βάθος κατανόηση τόσο της φύσης του πολιτικού ανδρός, όσο και και  της ουσίας της πολιτικής τέχνης ή επιστήμης.

    Ως πνευματική-φιλοσοφική σύνθεση, ο Πολιτικόςεδράζεται από την αρχή μέχρι το τέλος του σε μια μεγάλη, αλλεπάλληλη – με διακοπές όπου προσήκει – διαιρετική ανάλυση των υπό διερεύνηση θεματικών, από μέρους του Ελεάτη Ξένου, βασικού πρωταγωνιστή.

    Η διαιρετική αυτή, εκκινώντας από τον ευρύτερο επιστημονικό χώρο και καταλήγοντας στο αμιγώς πολιτικό πεδίο, περνάει, χωρίς ποτέ εντούτοις να εγκλωβίζεται, ανάμεσα και από τέχνες τις οποίες κάποιος είτε κουρασμένος από την μέθοδο, είτε αμύητος στην πολύπλοκη λογική του Ελεάτη, θα χαρακτήριζε διάφορες ως προς το κυρίως θέμα του διαλόγου. Ως εκ τούτου, θα έσφαλλε, διότι τίποτε στην φιλοσοφία εν γένει, οπότε ούτε και στην πλατωνική ειδικότερα, δεν λέγεται ή γράφεται αδίκως, παρά συντείνει στην όσο το δυνατόν εναργέστερη ανάδειξη ή απόδειξη του επιθυμητού σκοπού (τέλους).

    Ούτως λοιπόν, ο Ξένος αφιερώνεται σε έναν διαρκή επιμερισμό όλων των πραγμάτων, υλικών και άυλων, που τίθενται στην συζήτηση που διεξάγει με τον Νέο Σωκράτη, προκειμένου να καταλήξει στον ορισμό της πολιτικής τέχνης, μιας τέχνης που δεν μοιράζεται κοινά χαρακτηριστικά με άλλες, αλλά και που μοιράζεται ταυτόχρονα με κάποιες. Μια επιστήμη, φύσει ανώτερη και πολύ σπουδαία, αφ ης στιγμής ελέγχει και συντονίζει τις ενέργειες εκείνων των επιστημών που υπάγονται σε αυτήν.

    Ο Πλάτωνας (Αλληγορία της Φιλοσοφίας) – Paolo Veronese – 1560

    Μέρη της πολιτικής, αποτελούν μεταξύ άλλων, η ρητορική, η πολεμική και η δικαστική, τέχνες που εξυπηρετούν συγκεκριμένες πτυχές της πολιτικής, αλλά που σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να θεωρηθούν ανεξάρτητες. Έχουν ορισμένη λειτουργική αυτονομία, που ωστόσο ελέγχεται και ανακατευθύνεται από την πολιτική, όταν και όπως αρμόζει.

    Η πολιτική, δύναται να συγκριθεί ως προς την πραξιολογία της με την υφαντική τέχνη. Κατ’ αναλογία, και ο πολιτικός άνδρας, ο γνήσιος και όχι ο μιμητής, με τον καλό υφαντή, εφόσον εκτελούν συμβολικώς την ίδια εργασία.

    Και οι δυο, αποπειρώνται την ύφανση ενός πράγματος, ολοκληρωτικά συντιθέμενου εξ αντιθετικών μεταξύ τους στοιχείων. Για την δημιουργία του τελικού προϊόντος, τίποτα δεν είναι άχρηστο. Συγκεκριμένα, όπως ακριβώς ο υφαντής, θα χρειαστεί και το σκληρό και το μαλακό μαλλί, έτσι και ο ενάρετος πολιτικός, θα μεταχειριστεί τόσο την γενναία προσωπικότητα, όσο και την συνετή, συνδέοντας με τον πλέον αρμονικό τρόπο, την ορμητικότητα με την ηπιότητα και επιτυγχάνοντας κατά τον τρόπο αυτόν την δόμηση της τέλειας (ολοκληρωμένης, μη ατελούς) πολιτείας. Στο τέλειο υφαντό λοιπόν, εντοπίζονται όλα τα στοιχεία, κανένα εκ των οποίων δεν αποβάλλεται από τον τεχνίτη, παρά τοποθετείται στην κατάλληλη θέση, στην θέση δηλαδή εκείνη που θα είναι χρήσιμο και θα επιτελέσει την λειτουργία του στον απόλυτο βαθμό.

    Ο πολιτικός άνδρας, είναι ακριβώς αυτός ο τέλειος υφαντής. Ψυχισμός ακέραιος, αυθεντικός, σέβεται και τηρεί τον σοφώς θεσπισμένο Νόμο της κοινωνίας του, αλλά και δεν διστάζει να τον υπερκεράσει και να κομίσει κάποιον νέο, αντικαθιστώντας τον παλαιό, σε περίπτωση που κρίνει πως διακυβεύεται το συμφέρον της πόλης του, ή στην περίπτωση που πιστεύει πως το νέο νομοθέτημα που έχει συλλάβει, θα συμπληρώσει κενά που άφηνε η προτεραία νομική τάξη.

    Υπό οιαδήποτε άλλη συνθήκη, ο Νόμος είναι απαράβατος και απόλυτος, όπως η φαρμακευτική αγωγή που συντάσσει ο  θεράπων ιατρός και υποχρεούται να ακολουθήσει ο νοσών για την ίασή του. Εν αντιθέσει με αυτόν, τον αληθή κάτοχο της πολιτικής τέχνης, ο κίβδηλος και μιμητής πολιτικός, που μεριμνά για τον προσωπικό όφελος, τον οποίο εύλογα και εύστοχα αποδομεί ο Ελεάτης αποδίδοντάς του τίτλους όπως «λαοπλάνος, ταραχοποιός, οπαδός» , ευθύνεται για την μεγαλύτερη ζημία της πόλης του και ως εγκληματίας χρήζει της βαρύτερης τιμωρίας.

    Το συμπόσιο του Πλάτωνα – Άνσελμ Φόιερμπαχ 1873

    Ο Ξένος, και με την αρωγή του Νέου Σωκράτη που διαλεκτικά τοποθετείται στον διάλογο, εμπλουτίζει την πολιτική του πραγματεία με μια τυπολογία περί πολιτευμάτων. Διακρίνει σε ένα πρώτο στάδιο, την διακυβέρνηση του ενός (Μοναρχία), την διακυβέρνηση των ολίγων και την διακυβέρνηση των πολλών (Δημοκρατία), ενώ διαμέσου της προαναφερθείσας διαιρετικής μεθόδου, βαίνει προς μια εκ νέου διάκριση των αρχικών τριών πολιτευμάτων, με κριτήριο το ορθό των κυβερνώντων.

    Επομένως, η μοναρχία, επιμερίζεται στην βασιλεία και την τυρρανία, όπου η μεν πρώτη ορίζεται ως τέτοια από την πίστη και την υπακοή του μονάρχη στους νόμους, η δε δεύτερη πραγματώνεται μέσα από την πολιτική αυθαιρεσία του ενός κυβερνήτη, η οποία και αποσκοπεί στην ικανοποίηση ίδιων σκοπών και όχι των συλλογικών, της πόλης.

    Η διακυβέρνηση των ολίγων, υποδιαιρείται στους τύπους της αριστοκρατίας και της ολιγαρχίας, κοινή λύδια λίθος των οποίων, αποτελεί και πάλι όχι το ποσοτικό κριτήριο αλλά το ποιοτικό. Δηλαδή, το κατά πόσο οι εξουσιαστές φορούν το προσωπείο του ενάρετου πολιτικού ώστε να τον μιμηθούν. Στην αριστοκρατία οπότε, οι πλούσιοι,τηρούν τους νόμους, κατά τον ίδιο τρόπο που τους τηρεί και ο βασιλιάς, ενώ όταν αυτή η μίμηση γίνεται κακότροπα, με ασέβεια ως προς τον θεσπισμένο νόμο – είτε γραπτό είτε εθιμικό -, τότε το πολίτευμα ονομάζεται ολιγαρχικό.

    Η δημοκρατία τέλος, διαχωρίζεται σε εκείνη που ασκείται σύμφωνα με τους νόμους και σε εκείνη που ασκείται παράνομα. Η μιμητική τέχνη, εντοπίζεται ξανά στην βάση της στρέβλωσης του ορθού πολιτεύματος. Εντούτοις, παρά την μεταξύ τους ειδοποιό διαφορά, οι δύο αυτοί τύποι μοιράζονται το ίδιο όνομα. (Αντίθετος ο Αριστοτέλης εδώ, που ως παρέκβαση της δημοκρατίας, τοποθετεί την οχλοκρατία).

    Η τυπολογία που παραθέτει στον λόγο του ο Ελεάτης, δεν είναι άνευ αξιολογικού προσήμου.

    Ελευθέριος Στάικος, Αντικλείδι


    0 0

    Σαν σήμερα (20 Ιουλίου 356 π.Χ.) γεννιέται στην Πέλλα, ο Μέγιστος των Ελλήνων.

    Σειρά-ντοκιμαντέρ παραγωγής 2010 του BBC για τους αρχαίους κόσμους και την εξέλιξη του Πολιτισμού.

    Σε αυτό το επεισόδιο: Οι Ελληνικές πόλεις-κράτη απέτυχαν να ενωθούνε και να δημιουργήσουνε μια Παν-ελληνική κοινότητα, τον πολιτισμό της οποίας θα διέδιδαν στον τότε γνωστό κόσμο. Ήταν προσκολλημένες στον εαυτό τους με παρωπίδες και πολεμούσαν συνεχώς μεταξύ τους. Δεν δίστασαν να χρησιμοποιήσουνε ακόμη και χρήματα των Περσών (οι οποίοι τα έδιναν ομολογουμένως με μεγάλη χαρά), για να επιτύχουνε τις φιλοδοξίες τους.

    Οι Μακεδόνες ήταν περισσότερο εξοικειωμένοι με την Ελληνικότητα και το "Ελληνικό Πνεύμα". Με τον Φίλιππο τον Β΄, η ιδέα του Παν-Ελληνισμού έλαβε σάρκα και οστά. Με τον Αλέξανδρο τον Γ΄ τον Μέγα, η επικράτηση & εξάπλωση του Ελληνισμού, επιτέλους θα πραγματοποιούνταν...

    Σημείωση Krasoblog: Η Μακεδονία αποτελούσε μέρος της Ελλάδας, όχι με τη μορφή μιας πόλης-κράτους που ήταν η επικρατούσα μορφή της κοινωνικο-πολιτικής οργάνωσης μιας κρατικής οντότητας, αλλά ως μια ευρύτερη περιοχή που διοικούνταν από έναν βασιλιά, ο οποίος ανέθετε σε άτομα της αρεσκείας του τη διαχείριση μιας συγκεκριμένης περιοχής του βασιλείου.

    Φυσικά στη Μακεδονία υπήρχανε και πόλεις που δημιουργήθηκαν με την ανακατάταξη των πληθυσμών μετά την επικράτηση του Φιλίππου Β΄επί των αντιπάλων της Ιλλυρίας, Θράκης και Παιονίας. Στις πόλεις της Μακεδονίας όλοι οι πολίτες, ακόμη και από τις κατακτημένες περιοχές είχαν ίσα δικαιώματα και είχαν τις ίδιες δυνατότητες, ειδικότερα τη δυνατότητα να στρατολογούνται στις βασιλικές δυνάμεις.

    Μια πόλη-κράτος θα κατέρρεε και θα βυθιζότανε στην αναρχία εάν δεν βρίσκονταν περιοχές ώστε να εποικίσουνε σε αυτές οι αυξανόμενοι πληθυσμοί της. Γι'αυτό στην Πολιτεία του, ο Πλάτων, έδινε ακριβείς αριθμούς των οικογενειών (5.040) που θα έπρεπε να υπάρχουνε σε μια πόλη-κράτος, με συγκεκριμένη αναλογία σε φτωχούς-πλουσίους, έτσι ώστε να διατηρείται σε υψηλό επίπεδο το σύστημα εκπαίδευσης και να επικρατεί ευνομία κι ευταξία. Κάτι τέτοιο φυσικά φαντάζει ουτοπικό.

    Ευχαριστούμε τον ΟμάδαΕ για τους υπότιτλους:


    0 0

    Επί 72 χρόνια βρισκόταν «κρυμμένο» στον βυθό της Ικαρίας το δικινητήριο βομβαρδιστικό αεροσκάφος «Μάρτιν Μπάλτιμορ», μέχρι που μια ομάδα δυτών βούτηξε στα νερά του Μαγγανίτη και το εντόπισε σε βάθος 18 μέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας. Μπορεί η κατάδυση να διήρκεσε 45 λεπτά, όμως χρειάστηκαν αρκετά χρόνια για να συλλεχθούν όλες οι πληροφορίες που θα οδηγούσαν τους δύτες στο σωστό σημείο του βυθού. Ολη αυτήν την περίοδο, συγκέντρωναν στοιχεία από την Πολεμική Αεροπορία, φωτογραφίες από παλαιότερη κατάδυση στην περιοχή, ενώ παράλληλα ο οδηγός της ομάδας Δημήτρης Λεσσές κατέγραφε προφορικές μαρτυρίες από κατοίκους του χωριού.

    «Στις 11 Ιουλίου, ημέρα της κατάδυσης, οι γέροντες του Μαγγανίτη ήταν εκεί για να μας αφηγηθούν την ιστορία όπως την έζησαν εκείνη την εποχή ως παιδιά», λέει στην «Κ» ο πρώην πρόεδρος αυτοδυτών Σάμου και συντονιστής της επιχείρησης Αλέξανδρος Μαλαγάρης, εξηγώντας τον σκοπό του εγχειρήματος: «Θέλαμε να φωτογραφίσουμε και να βιντεογραφήσουμε το “Μάρτιν Μπάλτιμορ”, να φέρουμε στην επιφάνεια την ιστορία του και να αποτίσουμε φόρο τιμής στο πλήρωμά του».

    Το ιστορικό εύρημα αποτυπώθηκε στις εντυπωσιακές φωτογραφίες του τρίτου μέλους της ομάδας, Στέλιου Δεμερτζή. Στα λίγα λεπτά που είχαν στη διάθεσή τους, οι δύτες είδαν πώς το βομβαρδιστικό αεροσκάφος έγινε στο βάθος του χρόνου κομμάτι του βυθού και, αφού το θαύμασαν, άφησαν στο σημείο ένα δάφνινο στεφάνι προς τιμήν των αεροπόρων του. «Ο βυθός προστάτευσε το “Μάρτιν Μπάλτιμορ” από το 1945 μέχρι σήμερα. Η ευχή μας τώρα είναι η καλύτερη προστασία του από τους κατοίκους και τους επισκέπτες της Ικαρίας», λέει ο Αλέξανδρος Μαλαγάρης.

    Σύμφωνα με το αρχείο του Μουσείου Ιστορίας της Πολεμικής Αεροπορίας, το «Μπάλτιμορ» κατέπεσε στα νερά της Ικαρίας στις 20 Απριλίου του 1945, κατά τη διάρκεια αεροναυτιλιακής εκπαιδευτικής άσκησης που εκτελούσε το τετραμελές πλήρωμά του.

    Όπως φέρνουν στο «φως» τα αρχεία της εποχής, το αεροσκάφος της 13ης Μοίρας Ελαφρού Βομβαρδισμού με τον σμηνία Α. Δημόπουλο (που ήταν ο χειριστής), τον επισμηνία Σ. Βάθη, τον υποσμηνία Ι. Ζαχαρόπουλο και τον έφεδρο σμηνία Β. Δεμερτζή συνάντησε κακοκαιρία, ενώ μία ώρα μετά την απογείωσή του ο δεξιός κινητήρας έπαθε βλάβη από άγνωστη αιτία.

    Ο πιλότος του επιχείρησε αναγκαστική προσθαλάσσωση κοντά στο χωριό Μαγγανίτης, αλλά η σύγκρουση με το νερό ήταν σφοδρή. Από τους επιβαίνοντες διασώθηκαν μόνον ο Α. Δημόπουλος και ο Βασίλειος Δεμερτζής, ο οποίος –αξίζει να σημειωθεί– ήταν ο θείος του φωτογράφου που συμμετείχε στην ομάδα κατάδυσης.

    Εβδομήντα εννέα αεροσκάφη τύπου «Μάρτιν Μπάλτιμορ» που κατασκευάστηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες από τον Γκλεν Μάρτιν χρησιμοποιήθηκαν συνολικά από την ελληνική Πολεμική Αεροπορία. Τα πρώτα άρχισε να τα παραλαμβάνει από τη βρετανική Royal Air Force τον Σεπτέμβριο του 1943, ενώ το φθινόπωρο του ’44 τα «Μπάλτιμορ» της «13ΜΕΒ» ανέλαβαν αποστολές κατά γερμανικών στόχων στα νησιά του Αιγαίου. Από τα συνολικά 1.575 αεροσκάφη αυτού του τύπου, κανένα δεν έχει διασωθεί ανέπαφο, γεγονός που κάνει ακόμη πιο σπουδαία την επιτυχία των Ελλήνων δυτών στα νερά της Ικαρίας.

    «Διαφήμιση για το νησί»

    Παρότι δεν είναι ακόμη γνωστό εάν θα υπάρξει κάποιο σχέδιο ανέλκυσης του «Μάρτιν Μπάλτιμορ» από τον βυθό, ωστόσο ο εντοπισμός του από την ομάδα των Ελλήνων δυτών έχει ήδη προκαλέσει μεγάλο ενδιαφέρον. «Μάθαμε ότι πρόκειται για ένα αξιόλογο εύρημα με τεράστια ιστορική αξία και υπό αυτήν την έννοια είναι σημαντικό για την Ικαρία», λέει στην «Κ» ο δήμαρχος του νησιού Στυλιανός Σταμούλος. «Το βέβαιο είναι ότι το νησί μας θα συζητηθεί και θα υπάρξει θετική προβολή, η οποία είναι πάντα καλοδεχούμενη», καταλήγει.


    0 0

    Η γεωλογική θέση της Κω την έχει φέρει πολλές φορές κοντά στο σεισμικό φαινόμενο.

    Οι συχνοί σεισμοί που έπληξαν το νησί έδιναν αφορμή για συνεχείς καταστροφές και ανοικοδομήσεις. Αιτία των συχνών σεισμών στην περιοχή είναι η σύγκρουση των λιθοσφαιρικών πλακών της Αφρικής με εκείνη του Αιγαίου.

    Αποτελέσματα αυτής της σύγκρουσης είναι η δημιουργία των ηφαιστείων και των σεισμικών ρηγμάτων δηλαδή βαθιών ρωγμών- σπασιμάτων της επιφάνειας της γης. Ένα γνωστό σεισμογόνο ρήγμα της Κω είναι και εκείνο που ξεκινά από την Τουρκία, περνά από το Άγιο Φωκά, διέρχεται από το ακρωτήριο Κρίκελλος της Κέφαλου και χάνεται ανοιχτά στη θάλασσα.

    Το ρήγμα είναι ένα από τα δέκα μεγαλύτερα της Ελλάδας και έχει προκαλέσει στο νησί μεγάλους σεισμούς αλλά και τσουνάμι και φυσικά δεν είναι το μοναδικό στα Δωδεκάνησα.

    Ο πρώτος ιστορικά καταγραμμένος σεισμός στο νησί  είναι του 6ου ή 5ου αι. π.X.,και δεν άφησε εμφανή ίχνη στην οικοδομική ιστορία του νησιού.

    Περί το 411 π.Χ.,η Κως είχε γκρεμιστεί συθέμελα από έναν άλλο ισχυρό σεισμό, τον μεγαλύτερο απ’ όσους θυμόμαστε ¬ όπως γράφει ο Θουκυδίδης ¬ και οι κάτοικοί της Κω είχαν καταφύγει στα βουνά.

    Ο Λακεδαιμόνιος Αστύοχος που περνούσε από την περιοχή με μερικά πλοία, βρήκε την ευκαιρία και λεηλάτησε πλήρως το νησί και την τότε πρωτεύουσα του την Αστυπάλαια που βρισκόταν στην Κέφαλο. Όμως, ο Αθηναϊκός στόλος με αρχηγό τον Αλκιβιάδη, ανακαταλαμβάνει την Kω και μεταφέρει τη νέα πρωτεύουσα του νησιού, στη σημερινή της θέση.

    Το 27 π.Χ. και το 142 µ.Χ.νέοι καταστροφικοί σειστοί καταφέρουν ισχυρά πλήγματα στο νησί με αδιευκρίνιστο αριθμό θυμάτων.

    Το 469 μ.Χ.επί αυτοκράτορα Λέοντος του πρώτου, νέος μεγάλος σεισμός σηματοδοτεί το τέλος της αρχαίας πόλης και την αρχή της παλαιοχριστιανικής περιόδου. Οι ειδωλολατρικοί ναοί μετατρέπονται σε χριστιανικές εκκλησίες, ενώ ταυτόχρονα ανεγείρονται πολυάριθμες βασιλικές.

    Το 556 μ.Χ.σεισμός, μεγέθους 7 Ρίχτερ με επίκεντρο την περιοχή του Αγίου Φωκά κατέστρεψε σχεδόν ολόκληρη την Κω. Τότε ισοπεδώθηκε το Ασκληπιείο που είχε οικοδομηθεί το 400 π.Χ. αλλά είχαμε επιπλέον και την καταστροφική δράση ενός τσουνάμι,που προκάλεσε εκείνο το σεισμικό γεγονός.

    Υπάρχει μια σημαντική περιγραφή της δράσης εκείνου του τσουνάμι που προέρχεται από τον αρχαίο ιστορικό Αγαθία τον Σχολαστικό, όπου το 556 μ.Χ. επί Ιουστινιανού, επισκέφτηκε την Κω λίγο μετά τα δραματικά εκείνα γεγονότα. Η περιγραφή είναι παραστατική αλλά και πολύτιμη, γιατί είναι ενός αυτόπτη μάρτυρα.

    «Εκείνη την μέρα το νησί σείστηκε και πολύ μικρό τμήμα του σώθηκε. Αμέσως ακολούθησαν πολλά και καταστροφικά γεγονότα. Η θάλασσα με ορμή πλημμύρισε τα οικήματα κοντά στις ακτές. Τα τεράστια κύματα προχώρησαν προς το εσωτερικό καταστρέφοντας τα πάντα στο πέρασμα τους.

    Έφτασε ακόμα και αυτούς που έτρεχαν προς τα ιερά για να γλιτώσουν. Εγώ έφτασα στο νησί λίγο μετά τον σεισμό και αντίκρισα την ερήμωση και την καταστροφή. Ξύλα, πέτρες και άλλα αντικείμενα ήταν διάσπαρτα…… Οι λίγοι άνθρωποι που συνάντησα ήταν σκυθρωποί και λυπημένοι γιατί έχασαν ανθρώπους και περιουσίες ….( Ιστορία ΙΙ,16 ).

    Ο επόμενος ισχυρός σεισμός έγινε 18 Αυγούστου του 1493. Ήταν καταστρεπτικός για την Κω, περίπου 5.000 άνθρωποι σκοτώθηκαν και καταστράφηκε ολόκληρο το χωριό της Αρχαίας Αντιµάχειας και μεγάλο τμήμα του χωριού των Ιωαννιτών ιπποτών. Ο σεισμός ήταν τόσο ισχυρός που προκάλεσε ζημιές, ακόμα και στην Αίγυπτο.

    Στις 8 Φεβρουαρίου 1926, τοπικός σεισμός με επίκεντρο την Αντιμάχεια άφησε 2 νεκρούς και 200 τραυματίες, αλλά και στις 26 Ιουνίου 1926 σεισμός με επίκεντρο την Ρόδο μεγέθους 8 ρίχτερ, επηρέασε όλα τα νησιά και την Κω.

    Στις 23 Απριλίου 1933, έγινε ένας μεγάλος και καταστρεπτικός σεισμός μεγέθους 6,6 ρίχτερ. Το χτύπημα του Εγκέλαδου ισοπέδωσε την πόλη της Κω, επιφέροντας σε αυτή φοβερές ζημιές και αλλάζοντας την εικόνα της για πάντα. Τα θύματα ήταν πολλά, 178 οι νεκροί και εκατοντάδες οι τραυματίες

    Πληγωμένα βαρύτατα τα περισσότερα μνημεία του νησιού, εκατοντάδες οι άστεγοι και μία ευκαιρία για την ιταλική διοίκηση της εποχής, να στήσει εκ νέου μία νέα πόλη αλλά και να αποκαλύψει τα μνημεία που σήμερα θαυμάζουμε και επισκεπτόμαστε.

    Στις 9 Ιουλίου 1956μεγάλος σεισμός στο κεντρικό Αιγαίο μεγέθους 7,5 ρίχτερ έπληξε την Αµοργό και τη Σαντορίνη. Συνολικά 529 οικίες καταστράφηκαν και 53 άτομα σκοτώθηκαν.

    Το σεισμό ακολούθησε τσουνάμι, µε σημείο εκκίνησης την Αµοργό και µε ύψος 25µ. έφτασε τα 10 μέτρα στη Φολέγανδρο, 5µ. στους Λειψούς και τα 15- 20 εκατοστά στη Ρόδο.

    Στο δήµο της Καλύμνου 13 λεπτά µετά το σεισμό άρχισε η υποχώρηση της θάλασσας, η οποία σε ορισμένες περιοχές έφθασε τα 200µ. από τις ακτές. Μετά από 5 λεπτά έφθασε το πρώτο μεγάλο κύμα τσουνάμι ύψους 3,60µ. Περισσότερα από 30 αλιευτικά σκάφη και ένα μεγάλο ιστιοφόρο παρασύρθηκαν και βγήκαν στην στεριά. Τρία άτομα πνίγηκαν και µια μεγάλη έκταση καλλιεργήσιμης γης αχρηστεύτηκε, από την κατάκλιση της θάλασσας.

    Την Κω δεν την επηρέασε σημαντικά, ίσως γιατί δεν είχαν αναπτυχτεί οι τουριστικές υποδομές, όπως σήμερα στα βόρεια παράλια του νησιού .

    Υπάρχει όμως ένα σημαντικό φωτογραφικό ντοκουμέντο της εποχής που μας δείχνει πως έφτασε εξασθενημένο πλέον το τσουνάμι μέσα στο λιμάνι της Κω και πως το αντιμετώπισαν οι τότε νέοι.

    (Κείμενο: Ξενοφών Φανουρίου - Γεωλόγος –Ωκεανογράφος)

    Πηγή: aegeanews.gr


    0 0

    Στην αρχαία Ελλάδαη έννοια του γάμου και οι «συνήθειες» του ζευγαριού μέσα σε αυτόν  ήταν τελείως διαφορετικές από τις σημερινές. Σε κάποιες περιπτώσεις, ο ρόλος της γυναίκας ήταν πολύ δύσκολος και ο τρόπος που έπρεπε να έρθει κοντά με τον σύντροφο της ήταν επίπονος και βασανιστικός. Αντιθέτως, ο άντρας με τη βοήθεια της φύσης, ήταν σε θέση να ικανοποιήσει τη σύζυγο του έως και 12 φορές την ημέρα!

    Μέλι και πιπέρι, το αρχαίο βιάγκρα

    Σύμφωνα με το βιβλίο, «Ο μύθος της ιερής πορνείας στην αρχαιότητα», της ιστορικού Στέφανι Λιν Μπούτιν, στην αρχαιότητα υπήρχε μια σειρά σκευασμάτων που είχαν σκοπό να βελτιώσουν τη σεξουαλική απόδοση των αντρών. Κάποια από αυτά, τους έδιναν τη δυνατότητα να έχουν μόνιμη διέγερση. Το μέλι σε συνδυασμό με το πιπέρι ήταν ένα από τα πιο συνηθισμένα και αποτελεσματικά σκευάσματα.

    Ένα ακόμα μυστικό των εραστών εκείνης της εποχής ήταν ένα ινδικό φυτό που προκαλούσε ισχυρή διέγερση σε καθημερινή βάση. Από τα φύλλα εκκρινόταν μια ουσία που αν ερχόταν σε επαφή με τα ανδρικά γεννητικά όργανα ο άνδρας μπορούσε να συνευρεθεί ερωτικά έως και 12 φορές ημερησίως με μια γυναίκα. Για να εξαλειφτούν οι «ευεργετικές ιδιότητες» του φυτού, χρησιμοποιούσαν ως αντίδοτο μερικές σταγόνες ελαιόλαδου.

    Η πορνεία

    Στην αρχαία Αθήνα όσοι εκπορνεύονταν πλήρωναν φόρους. Όσοι έκαναν αυτό το επάγγελμα δεν είχαν πολιτικά δικαιώματα και ήταν κυρίως σκλάβοι.

    Τα νομίσματα του έρωτα

    Απεικόνιζαν διάφορες σεξουαλικές πράξεις και διακινούνταν σε πορνεία. Περιέγραφαν την αξία της ερωτικής στάσης.

    Τα πρώτα αρχαία νομίσματα κόπηκαν στη Λυδία της Μικράς Ασίας τον 7ο αιώνα π.Χ. Είχαν σχήμα φασολιού,  ομοιόμορφο μέγεθος και ενιαία αξία. Οι Έλληνες τελειοποίησαν το είδος και έκοψαν νομίσματα σε σχήμα δίσκου με το έμβλημα της πόλης στην οποία κυκλοφορούσαν. Συνήθως είχαν κεφάλια σε πλάγια όψη και σχηματοποιημένα ζώα.

    Ωστόσο, ορισμένα νομίσματα που κυκλοφόρησαν στη Ρώμη τον 1ο αιώνα π.Χ. έχουν προκαλέσει απορίες στους αρχαιολόγους ως προς τη χρήση τους. Στη μια όψη του νομίσματος απεικονιζόταν ανδρόγυνα ζευγάρια σε διάφορες σεξουαλικές στάσεις αλλά και από άτομα του ίδιου φύλλου, και στην άλλη όψη ένας λατινικός αριθμός.

    Πηγή: pronews


    0 0

    Μακεδόνας στρατηλάτης, από τις σημαντικότερες μορφές της παγκόσμιας ιστορίας.

    Ο Μέγας Αλέξανδρος γεννήθηκε στις 20 ή 21 Ιουλίου του 356 π.Χ στην Πέλλα της Μακεδονίας. Πατέρας του ήταν ο βασιλιάς της Μακεδονίας Φίλιππος Β’ και μητέρα του η Ολυμπιάδα, κόρη του βασιλιά της Ηπείρου Νεοπτόλεμου. Από τον πατέρα του ο Αλέξανδρος κληρονόμησε την οξεία αντίληψη, τις οργανωτικές ικανότητες και την ταχύτητα ενεργειών. Και από τη μητέρα του τη φιλοδοξία, την υπερηφάνεια και την ισχυρή θέληση.

    Στα παιδικά του χρόνια εκπαιδεύτηκε από τους παιδαγωγούς Λεωνίδα το Μολοσσό και Λυσίμαχο τον Ακαρνάνα. Σε ηλικία 13 ετών μαθήτευσε κοντά στον Αριστοτέλη. Ο μεγάλος φιλόσοφος τον μόρφωσε με τα ελληνικά ιδεώδη και του ενέπνευσε τον θαυμασμό και την αγάπη για το ελληνικό πνεύμα και πολιτισμό. Στον Αριστοτέλη έδειχνε πάντα σεβασμό και ευγνωμοσύνη. Έλεγε πως τον πατέρα του χρωστάει “το ζην” και στο δάσκαλό του το “ευ ζην”.

    Από τον πατέρα του έλαβε σπουδαία μαθήματα πολιτικής και στρατηγικής. Πάντοτε βρισκόταν κοντά του, όταν εκείνος συζητούσε με ξένους πρεσβευτές και απεσταλμένους. Τον ακολουθούσε στις εκστρατείες, όπου έπαιρνε μαθήματα στρατιωτικής τέχνης. Έτσι, από πολύ νωρίς απέκτησε πολιτική και στρατιωτική ωριμότητα. Σε ηλικία 16 ετών, ως αντικαταστάτης του πατέρα του, που έλειπε σε εκστρατεία, κατέπνιξε την επανάσταση της θρακικής φυλής των Μαίδων, ενώ σε ηλικία 18 ετών, στη Μάχη της Χαιρώνειας (2 Αυγούστου 338 π.Χ.) ήταν διοικητής στρατιωτικού σώματος και διακρίθηκε για τις πολεμικές του αρετές.

    Σε ηλικία 20 ετών έγινε βασιλιάς της Μακεδονίας, μετά τη δολοφονία του πατέρα του το 336 π.Χ. Από πολύ νωρίς αντιμετώπισε οργανωμένες συνωμοσίες εναντίον του, τις οποίες διέλυσε με αστραπιαία ταχύτητα. Με την ίδια αστραπιαία ταχύτητα και αποφασιστικότητα εξεστράτευσε εναντίον των πόλεων της Νότιας Ελλάδας, οι οποίες μόλις έμαθαν το θάνατο του Φιλίππου επαναστάτησαν. Μόλις, όμως, πληροφορήθηκαν την εκστρατεία του Αλεξάνδρου εναντίον τους, έσπευσαν να δηλώσουν υποταγή και σε συνέδριο, που έγινε στην Κόρινθο, τον ανακήρυξαν Ηγεμόνα της Ελλάδας, όπως και νωρίτερα τον πατέρα του και αρχιστράτηγο στην επικείμενη εκστρατεία κατά των Περσών.

    Ο Αλέξανδρος ικανοποιημένος γύρισε στη Μακεδονία. Για να απαλλάξει το βασίλειό του από κάθε κίνδυνο, προτού εκστρατεύσει εναντίον των Περσών, εκστράτευσε εναντίον των βαρβαρικών φυλών, που κατοικούσαν βόρεια της Μακεδονίας (335 π.Χ.). Νίκησε τις φυλές αυτές, έφθασε ως τον Δούναβη και επέστρεψε στην Πέλλα. Απερίσπαστος πια άρχισε την προετοιμασία για τη μεγάλη εκστρατεία κατά των Περσών. Βρέθηκε, όμως, στην ανάγκη να έλθει για δεύτερη φορά στη Νότιο Ελλάδα, όπου οι Θηβαίοι και οι Αθηναίοι είχαν και πάλι επαναστατήσει. Αφού κατέστειλε την ανταρσία των δύο πόλεων, επέστρεψε στη Μακεδονία και συμπλήρωσε τις ετοιμασίες του για την εκστρατεία κατά της Περσίας.

    Την άνοιξη του 334 π.Χ, ο Αλέξανδρος ξεκίνησε με 50.000 πεζούς και 6.000 ιππείς, αφού άφησε για επίτροπό του στη Μακεδονία το στρατηγό Αντίπατρο. Προχώρησε από τη Θράκη κι έφθασε στον Ελλήσποντο. Εκεί τον περίμενε ο στόλος του, που τον αποτελούσαν 120 πολεμικά και πολλά άλλα βοηθητικά πλοία. Πέρασε στην Τροία, όπου επισκέφθηκε τον τάφο του Αχιλλέα, προσευχήθηκε κι έκανε θυσίες.

    Στις όχθες του Γρανικού ποταμού είχε συγκεντρωθεί ο περσικός στρατός, έτοιμος ν’ αντιμετωπίσει τον Αλέξανδρο. Στον Γρανικό έγινε η πρώτη μάχη μεταξύ των Μακεδόνων και των Περσών (22 Μαΐου 334 π.Χ.). Ο Αλέξανδρος οδηγούσε ο ίδιος το στρατό του και πολέμησε ο ίδιος στήθος προς στήθος με τους γενναιότερους πολεμιστές των Περσών. Κινδύνευσε, μάλιστα, σοβαρά. Οι Πέρσες, τελικά, δεν κατόρθωσαν ν’ αναχαιτίσουν την ορμή των Μακεδόνων, εγκατέλειψαν τον αγώνα και υποχώρησαν άτακτα.

    Χωρίς να χάσει χρόνο, ο Αλέξανδρος προχώρησε νότια και απελευθέρωσε τις ελληνικές πόλεις της Μικράς Ασίας. Τον χειμώνα του 334 π.Χ. έφθασε στην πόλη Γόρδιο στις όχθες του Σαγγάριου ποταμού, όπου αποφάσισε να ξεχειμωνιάσει. Εκεί, στο βασιλικό ανάκτορο, υπήρχε ο περίφημος Γόρδιος Δεσμός. Η παράδοση έλεγε πως όποιος τον έλυνε θα κυρίευε την Ασία. Ο Αλέξανδρος απλά τον έκοψε με το σπαθί του.

    Την άνοιξη του 333 π.Χ, βάδισε προς τα νότια, πέρασε το όρος Ταύρος και μπήκε στην Κιλικία. Κυρίευσε την πόλη Ταρσό και σταμάτησε εκεί για ν’ αναπαυθεί ο στρατός του. Ύστερα από ένα λουτρό στα κρύα νερά του ποταμού Κύδνου, ο Αλέξανδρος αρρώστησε, αλλά γρήγορα έγινε καλά και συνέχισε την πορεία του προς τη Συρία. Συνάντησε τότε για δεύτερη φορά τον περσικό στρατό από 500.000 μαχητές κι έδωσε μάχη κοντά στην πόλη Ισσό της Κιλικίας (12 Νοεμβρίου 333 π.Χ.). Οι Πέρσες υπέστησαν πανωλεθρία και διαλύθηκαν. Ο βασιλιάς Δαρείος κινδύνευσε και γλίτωσε μόνο με τη φυγή του. Στην Ισσό ο Αλέξανδρος κυρίευσε πλούσια λάφυρα και αιχμαλώτισε την οικογένεια του Δαρείου, αλλά της φέρθηκε μεγαλόψυχα.

    Ο Αλέξανδρος, αντί να συνεχίσει την καταδίωξη του Δαρείου, προχώρησε νότια, για να γίνει κύριος όλων των παραλίων της Μεσογείου και να εξουδετερώσει κάθε απειλή του περσικού στόλου. Κατέλαβε, κατά σειρά, τη Φοινίκη, την Παλαιστίνη και την Αίγυπτο. Επισκέφθηκε στην έρημο το μαντείο του Άμμωνος Διός, όπου οι ιερείς τον χαιρέτισαν ως τον νέο Δία. Στις ακτές της Αιγύπτου, κοντά στις εκβολές του Νείλου και σε θέση κατάλληλη για την ανάπτυξη του εμπορίου, όρισε να χτιστεί η Αλεξάνδρεια. Ο ίδιος χάραξε τα τείχη και τους δρόμους της.

    Επιστρέφοντας από την Αίγυπτο στην Ασία συνάντησε στα Γαυγάμηλα, πέρα από τον Τίγρη ποταμό, νέο πολυάριθμο περσικό στρατό και τον νίκησε (1 Οκτωβρίου 331 π.Χ). Ο Δαρείος σώθηκε και πάλι, αλλά δολοφονήθηκε από τον σατράπη της Βακτριανής Βήσσο. Ο περσικός στρατός καταστράφηκε, οι σπουδαιότερες πόλεις της Περσίας – Βαβυλώνα, Σούσα και Περσέπολη, όπου το ανάκτορο του Δαρείου- παραδόθηκαν στον Αλέξανδρο και ολόκληρη η Περσία κατακτήθηκε.

    Ο Αλέξανδρος, όμως, δεν σταμάτησε στην Περσία. Προχώρησε προς τα ανατολικά για να υποτάξει τις φυλές που κατοικούσαν εκεί και ν’ απαλλάξει έτσι το μεγάλο του βασίλειο από μελλοντικό κίνδυνο. Πέρασε τη Σογδιανή και τη Βακτριανή και το 327 π.Χ. μπήκε στις Ινδίες, όπου νίκησε τον βασιλιά Πώρο. Οι στρατιώτες του, όμως, κουράστηκαν και αρνήθηκαν να προχωρήσουν. Αναγκάσθηκε τότε να ανακόψει την επική πορεία του προς Ανατολάς. Ένα μέρος του στρατού το έστειλε με πλοία στην Περσία, με επικεφαλής τον ναύαρχο Νέαρχο. Αυτός με το υπόλοιπο στράτευμα πέρασε την έρημο Γεδρωσία, όπου χάθηκαν πολλοί στρατιώτες του από την πείνα και τη δίψα, και επέστρεψε στα Σούσα.

    Άρχισε τότε να σκέφτεται την οργάνωση της επικράτειάς του. Μελετώντας τον τρόπο της ζωής των Περσών και τον τρόπο της διοικήσεώς τους, έβγαλε το συμπέρασμα πως για να διατηρηθεί το αχανές κράτος που δημιούργησε έπρεπε να συμφιλιώσει τους Πέρσες ευγενείς με τους Έλληνες. Φαντάστηκε τον εαυτό του σαν ελληνοπέρση βασιλιά και μιμήθηκε την ενδυμασία και γενικά τον τρόπο ζωής τους. Παντρεύτηκε την κόρη του Δαρείου Στάτειρα και την ανιψιά της Παρυσάτιδα (324 π.Χ.), ενώ παρακίνησε τους αξιωματικούς και τους στρατιώτες του να παντρευτούν κι αυτοί Περσίδες. Νωρίτερα (327 π.Χ.) είχε παντρευτεί τη Ρωξάνη, κόρη τοπικού ηγεμόνα της Βακτριανής, παρά την αντίδραση των στρατηγών του.

    Η Ρωξάνη τού χάρισε και τον μοναδικό του απόγονο, τον Αλέξανδρο Δ’, ο οποίος γεννήθηκε δύο μήνες μετά το θάνατο του στρατηλάτη και σκοτώθηκε σε ηλικία 12 ετών με διαταγή του Κάσσανδρου, στρατηγού του Μεγάλου Αλεξάνδρου και σφετεριστή του θρόνου της Μακεδονίας.

    Στους Μακεδόνες δεν άρεσε η αλλαγή αυτή του Αλέξανδρου. Μερικοί από τους στρατηγούς του, μάλιστα, οργάνωσαν εναντίον του συνωμοσίες, τις οποίες ο Αλέξανδρος ανακάλυψε και τιμώρησε σκληρά τους πρωταίτιους. Οι πολλές διοικητικές φροντίδες, οι κόποι και τελευταία ο θάνατος του πιο στενού του φίλου, Ηφαιστίωνα, του έφθειραν την υγεία.

    Ο Αλέξανδρος αρρώστησε βαριά και στις 10 ή 11 Ιουνίου του 323 π.Χ. άφησε την τελευταία του πνοή στη Βαβυλώνα, σε ηλικία μόλις 32 ετών.
    Μετά τον θάνατο του Αλέξανδρου το απέραντο κράτος του διαμοιράστηκε μεταξύ των στρατηγών του, που επί πολλά χρόνια διαφωνούσαν για τη διανομή. Δεν χάθηκε, όμως, το εκπολιτιστικό έργο του.

    Οι κατακτήσεις του άνοιξαν τα σύνορα μεταξύ του Ελληνικού χώρου και της Ανατολής. Η επικοινωνία με τους “βαρβάρους” συνέβαλε στη διάδοση του Ελληνικού πολιτισμός στις χώρες της Ασίας και της Αιγύπτου.

    Η Ελληνική γλώσσα έγινε διεθνής. Τα ελληνική ήθη πέρασαν σ’ όλο τον τότε γνωστό κόσμο. Ανέτειλε ο πολιτισμός της λεγόμενης “Ελληνιστικής Εποχής”, που αποτελεί μία νέα λάμψη του ελληνικού πνεύματος. Δικαιολογημένα, η ιστορία ανακήρυξε τον Αλέξανδρο “Μέγα” για το γιγάντιο έργο του.

    Πηγή: sansimera.gr


    0 0

    Μια έρευνα αρχιτεκτονικού ερευνητή από το Πανεπιστήμιο Kumamoto της Ιαπωνίας αποκάλυψε την μεγάλη πιθανότητα να υπήρχε μια ξύλινη σκηνή στο θέατρο της αρχαίας Ελληνικής πόλης της Μεσσήνηςκατά την Ελληνική κλασική περίοδο (περίπου το 369 π.Χ.). Η εξέλιξη από τα ρουστίκ, ανοιχτά θέατρα της αρχαίας Ελλάδαςστα υπέροχα θέατρα των ρωμαϊκών χρόνων καταδεικνύει σαφώς το πάθος που είχε ο λαός για το θέατρο.

    Ο πρόγονος της σύγχρονης θεατρικής αρχιτεκτονικής είναι το θέατρο της αρχαίας Ελλάδαςκαι της Ρώμης. Το απλό και ανοιχτό αρχαίο Ελληνικό θέατρο (γύρω στο 323 π.Χ. - 31 π.Χ.) αποτελούταν από μια κυκλική ορχήστρα, μια σκηνή και ένα χώρο καθιστικού σε σχήμα λεκάνης για το κοινό. Στους ρωμαϊκούς χρόνους (31 π.Χ.) η σκηνή μεγάλωσε και ήταν διακοσμημένη με μαρμάρινους πυλώνες που τελικά εξελίχθηκε σε υπέροχα, κλειστά θέατρα με ενσωματωμένα καθίσματα. Η ανάπτυξη αυτής της θεατρικής κατασκευής θεωρήθηκε ότι συνεπαγόταν με μια αλλαγή στη θεατρική σκηνή στο τέλος της ελληνιστικής περιόδου, αλλά οι λεπτομέρειες δεν είναι ακόμη γνωστές.

    Μετά την ανασκαφή του 2007, μια μεγάλη αποθήκη και τρεις πέτρινες σειρές ανακαλύφθηκαν δίπλα στη σκηνή του θεάτρου της Μεσσήνης από μια ομάδα της Ιστορίας του Δυτικού Εργαστηρίου Αρχιτεκτονικής του Πανεπιστημίου Kumamoto που διεξήγαγε μια μελέτη πεδίου. Δύο παρόμοιες περιπτώσεις είναι γνωστό ότι υπάρχουν στην Ελλάδα, μία στη Μεγαλόπολη και μία στη Σπάρτη. Ωστόσο, οι ερευνητές είχαν διαφορετικές απόψεις σχετικά με τις συγκεκριμένες λειτουργίες των χώρων αποθήκευσης και των γραμμών πέτρας που βρέθηκαν σε αυτά τα ερείπια.

    Σχέδιο Σκανοθεκίου του Μεσσηνιακού Θεάτρου (κλίμακα 1: 500), Σημείο: Σκανοθεκίου ανατολικής παρωδίας. Προσαρμοσμένη από τον R. Yoshitake

    Ο ερευνητής του Πανεπιστημίου Kumamoto εξέτασε προσεκτικά και συνέκρινε τις τρεις τοποθεσίες, και εξέτασε τις κατάλληλες λειτουργίες των σειρών πέτρας και των χώρων αποθήκευσης. Προσδιόρισε ότι οι πέτρινες σειρές που παραμένουν στο θέατρο της Μεγαλόπολης, το παλαιότερο των τριών, είχε χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία ξύλινων πλαισίων φόντου, και η αποθήκη ήταν πιθανώς ο θεματοφύλακας τέτοιων πάνελ. Επιπλέον, οι πέτρινες σειρές στα θέατρα της Σπάρτης και του Μεσενέ έχουν παρόμοιες διαστάσεις. Εάν μπορεί να θεωρηθεί ότι τα δύο θέατρα ήταν συμπληρωματικά μεταξύ τους, τότε η πιθανότητα να υπήρξε μια πρόσθετη πέτρινη σειρά, η οποία θα παρείχε τροχιοδρομικές διαδρομές κανονικού μεγέθους σε αυτά τα δύο θέατρα, γίνεται σαφής.

    Ποιος ήταν ο σκοπός αυτών των γραμμών πέτρας; Στο Ελληνιστικό θέατρο τοποθετήθηκε στη σκηνή ένα μονοόροφο κτίριο που ονομάζεται "προσκήνιον". Το προσκήνιον χρησιμοποιήθηκε ως φόντο σκηνής και πιστεύεται ότι οι ηθοποιοί ήταν επίσης σε θέση να μιλάνε από τα μπαλκόνια του. Πίσω από αυτό ήταν ένα "σκηνικό"που χρησιμοποιήθηκε τόσο ως γκαρνταρόμπα όσο και ως φόντο. Στο παρελθόν, θεωρήθηκε ότι το προσκήνιον και η σκηνή ήταν είτε πετρόχτιστα και σταθερά, είτε ξύλινα και με τροχούς. Εάν ήταν τροχοφόροι, θα μετακινούνταν ως μια μαζική κατασκευή κατά μήκος τριών γραμμών πέτρας. Ωστόσο, ως αποτέλεσμα της έρευνάς τους, ο ερευνητής του Πανεπιστημίου Kumamoto πρότεινε ότι το προσκήνιον και η σκηνή ήταν ξεχωριστά κατασκευάσματα, το καθένα με τη δική του σειρά τροχών και ότι υπάρχει μεγάλη πιθανότητα κάθε προσκήνιον και σκηνή να τραβηχτεί μέσα και έξω από το χώρο αποθήκευσης (Δωμάτιο σε δύο πέτρινες σειρές αντίστοιχα).

    Αυτή η εικόνα δείχνει την ανακατασκευή της ξύλινης σκηνής με τροχούς του θεάτρου της Μεσσήνης. Το ξύλινο κτίριο σκηνής (Μπροστά) τραβιέται από συμπαγείς γραμμές και η υποθετική σκηνή (πίσω) με γκρίζες γραμμές.

    "Θα χρειαζόταν μεγάλη δύναμη για να μετακινήσουμε εξοπλισμό σκηνής τόσο μεγάλο όσο του προσκήνιου και της σκηνής", δήλωσε ο αναπληρωτής καθηγητής Ryuichi Yoshitake που ηγήθηκε του ερευνητικού έργου. "Σε προηγούμενες μελέτες υπήρξε μια θεωρία ότι το προσκήνιον και η σκηνή κινούνταν ταυτόχρονα μόνο με τρεις πέτρινες σειρές, αλλά νομίζω ότι είναι λογικότερο το προσκήνιον και η σκηνή να έχουν το δικό τους σύνολο από δύο πέτρινες σειρές για να προχωρήσουν. Σε αυτό το συμπέρασμα κατέληξε εξαιτίας των θέσεων τριών γραμμών πέτρας, και του γεγονότος ότι θα ήταν αρκετά δύσκολο να μετακινήσουμε το βαρέως προσκήνιον χρησιμοποιώντας ένα μόνο άξονα με τρεις ξύλινους τροχούς».

    Η αρχαία λογοτεχνία καθιστά σαφές ότι υπήρχαν περιστρεφόμενες συσκευές σκηνήςτόσο σε Ελληνικά όσο και σε Ρωμαϊκά θέατρα. Οι νεώτερες πέτρινες σειρές και οι αποθηκευτικοί χώροι στο Θέατρο της Μεσσήνης είναι σημαντικά υπολείμματα που δείχνουν ότι η πιθανότητα είναι εξαιρετικά υψηλή να υπήρχαν κινητά ξύλινα σκηνικά στα θέατρα της Ελληνιστικής περιόδου. Η μελλοντική έρευνα αναμένεται να αποσαφηνίσει την εμφάνιση ενός τροχοφόρου ξύλινου σκηνικού όπως αυτό στο θέατρο της Μεσσήνης και την επιρροή που είχε στην κατασκευή του τελευταίου σταδίου.

    © Αρχαία Ελληνικά

    0 0

    Θα ήταν ιδιαίτερα απλουστευτικό να θεωρήσει κάποιος την αρχαία Ελληνική Μυθολογίασαν εξιστόρηση φανταστικών γεγονότων με διάφορους συμβολισμούς και, ταυτόχρονα, να αγνοήσει το επιστημονικό και μεταφυσικό μήνυμα που αυτή εκπέμπει από τα βάθη των αιώνων.

    Γιατί μπορεί μεν η Ελληνική Μυθολογίανα πλημμυρίζει από το φως του Ήλιου και την ανθρώπινη διάσταση των Θεών της που δεν διστάζουν να κατεβαίνουν από τον Όλυμπο, να αναμειγνύονται με τους θνητούς, να ερωτεύονται και να συναλλάσσονται όπως αυτοί, εμφορούμενοι από τα ίδια με αυτούς συναισθήματα, πολλοί όμως συμβολισμοί της Μυθολογίας, όπως ο αριθμός τρία και οι, διαφόρων εκφάνσεων τριαδικές θεότητεςεκφράζουν μία βαθύτερη φιλοσοφική και υπαρξιακή αντίληψη για τη γένεση, το θάνατο και, γενικά, τη μοίρα του ανθρώπου, χωρίς ιδιαίτερες δαιμονικές ή μοιρολατρικές προλήψεις.

    Έτσι και η πιο σκοτεινή θεότητα της αρχαίας Ελλάδας, η Εκάτηδεν έχει τίποτα κοινό με τα ξωτικά της Αγγγλοσαξωνικής μυθολογίας ή τους μυθικούς δαίμονες της Μεσοποταμίας, όπως την πρωτόπλαστη Lilith της Kabbale και του Talmud.

    Η Εκάτη ήταν κόρη Τιτάνων (του Πέρση και της Αστερίας), προϋπήρχε των Θεών του Ολύμπου και κυριαρχούσε σε Γη, Θάλασσα και Ουρανό. Και όταν ο Ζευς αναγνωρίσθηκε Θεός των Θεών και των θνητών την τίμησε διατηρώντας όλες τις θεϊκές της δυνάμεις, όπως ο Ησίοδος μας γνωρίζει στη Θεογονία του (στ. 411-412): «η (Αστερία) δ’ υποκυσαμένη Εκάτην τέκε, την περί πάντων Ζευς Κρονίδης τίμησε».

    Η Εκάτη ήταν γνήσια Ελληνική θεότητα. Προστάτευε όσους απένειμαν δικαιοσύνη, τους κυνηγούς, τους πολεμιστές, τους ψαράδες και τα κοπάδια των βοσκών, εξ’ ου και η προσωνυμία της κουροτρόφος. Είχε στενή σχέση με τον Άδη και η μυθολογία την θέλει διαμεσολαβητή της επανόδου της Περσεφόνης από τον κάτω κόσμο και της απόδοσής της στη μητέρα της Δήμητρα.

    Αργότερα, στους κλασσικούς χρόνους, η θεότητα της Εκάτης αρχίζει να παίρνει άλλη διάσταση. Πρώτος ο Ευριπίδης στη «Μήδεια» την παρουσιάζει σαν προστάτιδα των μαγισσών άποψη, που μετά πολλούς αιώνες, μας μεταφέρει και ο W. Shakespeare στην τραγωδία του «Macbeth». Ίσως από την κλασσική αρχαιότητα και μετά, η Εκάτη «ταυτίζεται» με τη Δήμητρα (ή την Άρτεμη) και την Περσεφόνη σε μία τριαδική οντότητα, θηλυκού γένους όπως αυτές που συναντούμε σε πολλές θρησκείες.

    Η ταύτιση αυτή είναι καθαρά συμβολική, δεδομένου ότι εκφράζει την επικυριαρχία των τριών θεϊκών οντοτήτων στον Ουρανό και τη Σελήνη (Εκάτη), στη Γη (Άρτεμη) και στον Άδη (Περσεφόνη). Τρεις όμως ήσαν και οι μυθικές Γοργόνες, η Σθενώ (Δύναμη),η Ευρυάλη (Θάλασσα) και η Μέδουσα (Σοφία), αλλά και οι φοβερές Ερινύες, Τισεφόνη, Αλυκτώ και Μέγαιρα, που γεννήθηκαν από το αίμα του Ουρανού όταν αυτός ακρωτηριάσθηκε από τον Κρόνο.

    Αλλά και η ίδια η Εκάτη, στους ύστερους χρόνους της αρχαιότητας, εμφανίζεται σαν τρισυπόστατη εκφράζοντας ουσιαστικά τους τρεις κόσμους (Θεϊκό, Γήινο και Νεκρικό). Οι προς τιμήν της εορτές, τα Εκάτεια ετελούντο σε τρίστρατα, κατά προτίμηση εκτός των πόλεων ενώ, σε μία άλλη γιορτή κάθαρσης των οικιών, τα Οξυθύμια, επικαλούντο το όνομά της για την εκδίωξη των κακών πνευμάτων. Τα αγάλματα της θεάς έφεραν, συνήθως, τρία πρόσωπα ενώ, σε άλλες εκδοχές το πρόσωπο της γυναίκας συνόδευαν ένα πρόσωπο αλόγου και ένα, λέοντα.

    Ο Αριστοτέλης χαρακτήριζε το 3ως τον αριθμό του Παντός και οι Πυθαγόρειοι πίστευαν στο τριγωνικό (πρωταρχικό) σχήμα της γήινης επιφάνειας γι’ αυτό και οι Ναοί και οι Πόλεις κτίζονταν στις γωνίες ισοσκελών τριγώνων όπως, π.χ. η Ακρόπολη των Αθηνών, ο ναός της Αφαίας στην Αίγινα και ο ναός του Ποσειδώνα στο Σούνιο. Το Ορφικό Τρίπτυχο συντίθετο από τις έννοιες της Ύπαρξης, της Ζωής και της Διάνοιας ενώ στην Αλχημεία τα αιθερικά στοιχεία ήσαν τρία, το αλάτι, ο υδράργυρος και το θείο.

    Το τρίμορφο και τρισυπόστατο της Εκάτης αποτελεί, ίσως, την πιο παλιά και αρχέγονη προσέγγιση του ανθρώπινου υπαρξιακού προβλήματος μέσα από τη συσχέτισή του με το Θείο και τον Θάνατο. Δεν είναι, εξάλλου τυχαία, η -με διάφορες μορφές- υιοθέτηση τριαδικών θεϊκών σχημάτωνσε πολλές μεταγενέστερες θρησκείες, όπως τους αρχαίους Κέλτες, τους Βουδιστές, τους προ-Ισλάμ Άραβες, τους Ινδουιστές κ.ά.

    Πολλές είναι και οι αρχαιοελληνικές τριαδικές θεότητες, είτε αμιγώς θηλυκές, όπως η Κόρη (της οποίας το όνομα θεωρείται τόσο ιερό ώστε να απαγορεύεται η προφορά του), η Δήμητρα και η Εκάτη, είτε μικτές όπως στην Αρκαδία όπου ελατρεύοντο ο Ποσειδώνας, η Δήμητρα και η άλλη κόρη τους, η Δέσποινα ή στα Καβείρια Μυστήρια όπου ελατρεύοντο ο Αξιόκερσος (Άδης), η Αξιόκερσα (Περσεφόνη) και ο Καδμίλος (Ερμής). Το δωδεκάθεο χωρίζεται ισότιμα σε 6 (3x2) θηλυκές θεότητες και 6 (3x2) αρσενικές ενώ και ήσσονος σημασίας θεότητες (Ώρες, Χάριτες, Μοίρες) αναφέρονται πάντα σε τριάδες.

    Στις δύο από τις τρεις μονοθεϊστικές θρησκείες (Ιουδαϊσμό και Ισλάμ) η Τριαδική Θεότητα καταργήθηκε πλήρως, ενώ στο Χριστιανισμό προσέλαβε τη μορφή της Αγίας Τριάδας με τις όποιες δογματικές - θεολογικές ιδιομορφίες της. Αυτό όμως που έχει σημασία είναι ότι το θηλυκό στοιχείο εξοβελίσθηκε πλήρως από τη Χριστιανική αντίληψη της θεότητας και περιορίσθηκε μόνο στην αναγνώριση της «θεοτόκου» και «παναγίας» Μητέρας του Ιησού, «αειπαρθένου» (;) και «μεσολαβήτριας» υπέρ των ανθρώπων, όχι όμως θεάς.

    Μέσα από αυτή την αντίληψη δεν είναι περίεργη η δαιμονοποίηση του θηλυκού στοιχείου στα ύστερα Ρωμαϊκά χρόνια και το Μεσαίωνα. Ακόμα και στον W. Shakespeare, οι μάγισσες («Macbeth») είναι μάλλον (!) θηλυκές και η Εκάτη αναγνωρισμένη από όλους θεά των. Η θεά-μητέρα των αρχαίων θρησκειών υποτιμήθηκε τόσο τα χρόνια της μονοθεϊστικής-θεοκρατικής αντίληψης που θα έπρεπε να περάσουν πολλοί αιώνες για να αναγεννηθεί, έστω και μερικώς, η αρχαιοελληνική άποψη της «ισοθεΐας» των δύο φύλων μέσα από την πρόοδο και την εξέλιξη των κοινωνιών και των πολιτικών συστημάτων.

    Τα νερά των ποταμών δεν γυρίζουν πίσω όσο και αν τα διέτασσε ο Κανύτ, ο βασιλιάς των Σαξώνων. Είναι απόλυτα βέβαιο ότι οι δαιμονοποιήσεις δεν μπορούν να αποτελούν διαμορφωτές της ιστορίας του μέλλοντος, όπως συνέβαινε στο παρελθόν. Σε μία τέτοια μελλοντική κοινωνία πιστεύουμε ότι «Θεότητες» σαν την Εκάτη θα βρουν τη θέση που τους αρμόζει στο Πάνθεον της Φιλοσοφίας και της Κοινωνικής και Αισθητικής αρμονίας.


    0 0

    Στην Ελληνική μυθολογία, ο Ιξίων (Ιξίωνας)ήταν ένας από τους Λαπίθες, βασιλιάς της Θεσσαλίας (με έδρα πιθανόν την Ιωλκό) και γιος του Φλεγύα. Γιος του ήταν ο Πειρίθους. Έλαβε ως σύζυγο τη Δία, θυγατέρα του Δηιονέα ή Δηίονα, υιού του Αιόλου, βασιλέα της Φωκίδας. Υποσχέθηκε στον πεθερό του ένα πολύτιμο δώρο, αθέτησε όμως την υπόσχεσή του. Ο Δηϊονεύς σε αντίποινα έκλεψε μερικά από τα άλογα του Ιξίονα. Ο τελευταίος απέκρυψε την οργή του και προσκάλεσε τον πεθερό του σε εορταστικό γεύμα στη Λάρισα.

    Μόλις έφτασε ο Δηϊονέας, ο Ιξίωνας τον δολοφόνησε, σπρώχνοντάς τον στην πυρά. Με τη φρικτή αυτή πράξη, ο Ιξίωνας παραβίασε τον ιερό για τους Έλληνες νόμο της φιλοξενίας, προστάτης του οποίου ήταν ο Ξένιος Ζεύς. Οι γειτονικοί άρχοντες, προσβεβλημένοι, αρνήθηκαν να του προσφέρουν άσυλο ή να εκτελέσουν τα τελετουργικά που θα του επέτρεπαν να αποκαθαρθεί από την ενοχή του. Έκτοτε, ο Ιξίωνας κηρύχθηκε εκτός νόμου, έζησε ως απόβλητος και τον απέφευγαν οι πάντες. Σκοτώνοντας τον πεθερό του, έγινε ο πρώτος άνθρωπος στην Ελληνική μυθολογία που σκότωνε συγγενή του. Η τιμωρία που επέσειε κάτι τέτοιο ήταν τρομερή.

    Κάποτε, ο Ιξίωνας, για να ξεφύγει από τους διώκτες του, κατέφυγε ικέτης σε ναό του Δία. Εκείνος συμπόνεσε τον Ιξίωνα, για την κατάσταση και τον έφερε στον Όλυμπο μαζί του.

    Ο Ιξίοναςλοιπόν από τη μια στιγμή στην άλλη βρέθηκε ανάμεσα στους 12 Θεούς του Ολύμπου, έλαβε την αθανασία τρώγοντας την θεϊκή τροφή τους, την αμβροσία, και πίνοντας το νέκταρ και ζούσε ανάμεσα τους. Σύντομα άρχισε να ποθεί την Ήρα, την βασίλισσα των υπολοίπων Θεών και την προστάτιδα του γάμου. Αρχικά η Ήρα προσπάθησε να τον αποκρούσει διακριτικά, σύντομα όμως οι βλέψεις του Ιξίονα έγιναν εμφανείς και στους υπόλοιπους Θεούς, ακόμα και στον Δία. Για αυτό το λόγο κάλεσε κοντά του μια νύμφη του ουρανού, τη Νεφέλη, και της έδωσε τη μορφή της Ήρας. Ο Ιξίονας λοιπόν πέφτοντας στην πλάνη αυτή ενώθηκε με τη Νεφέλη κι από την ένωση αυτή γεννήθηκε ο πρώτος Κένταυρος. Εξοργισμένος όμως ο Δίας με την αισχρότητα αλλά και την ασέβεια που του επέδειξε ο Ιξίονας, του επέβαλε ένα τρομερό αιώνιο μαρτύριο, μιας κι εκείνος δε μπορούσε να πεθάνει αφού είχε γίνει αθάνατος.

    Ο Ιξίωναςκεραυνοβολήθηκε και αποβλήθηκε από τον Όλυμπο. Ο Δίας διέταξε τον Ερμή να δέσει τον Ιξίωνα σ'έναν τροχό. Έτσι δεμένος, ο Ιξίωνας περιφέρεται αιώνια στον Τάρταρο.

    Το όργανο της τιμωρίας του Ιξίονα, ο τροχός, σπάνια περιγράφεται. Κατά τον Σχολιαστή των “Φοινίκων” του Ευριπίδη (1185), ο τροχός αποτελούνταν από φλεγόμενες ακτίνες. Ο Απολλώνιος ο Ρόδιος (3,62) παραδίδει πως ο Ιξίοναςσυγκρατούνταν στον τροχό από χάλκινα δεσμά, ενώ κατά τον Βιργίλιο (Γεωργικά 3, 38 και Myth. Vat. I 14, II 106) από φίδια. Επίσης και πάλι κατά τον Βιργίλιο (Γεωργικά 4, 484) τον τροχό με τον Ιξίονα κατεδίωκαν δύο φίδια – σε σχέση ίσως με το πρώτο έγκλημα, καθώς η τιμωρία για την παρενόχληση της Ήρας ήταν ο αέναα σε κίνηση τροχός.


    0 0

    Γνωρίζετε ότι εκεί υπάρχει και το σπήλαιο του Πάνα; Το αφιέρωσαν στον θεό οι Αθηναίοι, καθώς πίστευαν ότι τους βοήθησε να νικήσουν στη μάχη του Μαραθώνα.

    Στον βράχο υπήρχε ακόμη και θεραπευτήριο, το αρχαίο Ασκληπιείο, στο οποίο κοίμιζαν τους ασθενείς, για να τους θεραπεύσουν.

    Κρυφά ιερά, τάματα, άγνωστες μαρμάρινες πλάκες και πηγές που ποτέ δεν έχουν δει τα εκατομμύρια των επισκεπτών παρουσιάζονται στη «Μηχανή του χρόνου».

    Έχετε δει τα σπήλαια της Ακρόπολης; Ένα απ’ αυτά χρησιμοποίησαν ο Λάκης (Απόστολος) Σάντας και ο Μανώλης Γλέζος για να σκαρφαλώσουν στην Ακρόπολη και να κατεβάσουν το σύμβολο του ναζισμού. Εκεί κοντά που βρήκαν και το πτώμα του Οδυσσέα Ανδρούτσου, όταν τον δολοφόνησε το άλλοτε πρωτοπαλίκαρό του.

    Γνωρίζετε ότι εκεί υπάρχει και το σπήλαιο του Πάνα; Το αφιέρωσαν στον θεό οι Αθηναίοι, καθώς πίστευαν ότι τους βοήθησε να νικήσουν στη μάχη του Μαραθώνα.

    Στον βράχο υπήρχε ακόμη και θεραπευτήριο, το αρχαίο Ασκληπιείο, στο οποίο κοίμιζαν τους ασθενείς, για να τους θεραπεύσουν.

    Κρυφά ιερά, τάματα, άγνωστες μαρμάρινες πλάκες και πηγές που ποτέ δεν έχουν δει τα εκατομμύρια των επισκεπτών παρουσιάζονται στη «Μηχανή του χρόνου».

    Ένας ξεχωριστός αρχαιολογικός περίπατος στις πλαγιές της Ακρόπολης, που στην αρχαία Αθήνα ήταν λατρευτικός χώρος και κομμάτι της αθηναϊκής καθημερινότητας.

    Η εκπομπή για πρώτη φορά δείχνει το μνημείο του Θρασύλλου, ο οποίος ήταν ένας πλούσιος χορηγός που το ανήγειρε για να θυμίζει τη νίκη του στους θεατρικούς αγώνες.

    Άλλωστε, στους πρόποδες της πλαγιάς υπάρχουν ακόμη δύο θέατρα. Όχι μόνο το Ηρώδειο, αλλά και το θέατρο του Διονύσου, όπου γεννήθηκε η αρχαία τραγωδία.

    Η κα Μπάνου και οι συνεργάτες της περιγράφουν άγνωστες λεπτομέρειες, όπως ότι το Ηρώδειο Θέατρο ήταν κλειστό και οι θεατές με τους καλλιτέχνες προστατεύονταν από τις καιρικές συνθήκες.

    Κάτω από το Ηρώδειο υπάρχει ακόμη και το ιερό της Νύμφης, όπου γίνονταν τα τελετουργικά του γάμου, που τόσο μοιάζουν με πολλά σύγχρονα γαμήλια έθιμα, όπως ο στολισμός της νύφης και τα δώρα στους νεόνυμφους.

    Η Ακρόπολη, στη νεότερη αστική ιστορία, είχε συνδεθεί και με τις αυτοκτονίες, που μία περίοδο είχε πάρει μεγάλες διαστάσεις. Η πιο γνωστή είναι ενός ερωτευμένου ζευγαριού: του Μιμίκου και της Μαίρης. Η Μαίρη, απογοητευμένη, έπεσε από την Ακρόπολη και ο νεαρός αξιωματικός αυτοπυροβολήθηκε.

    Ο Χρίστος Βασιλόπουλος συνομιλεί με αρχαιολόγους και μελετητές, οι οποίοι εξηγούν τη χρήση των μνημείων που σταδιακά έγιναν χριστιανικά και περιγράφουν τις εντυπωσιακές τελετές των κατοίκων της πόλης που λάμβαναν χώρα στις πλαγιές της Ακρόπολης.

    Τα ευρήματα των αρχαιολόγων, όπως μία μυστηριώδης σφαίρα, αναθήματα προς τους θεούς, τάματα, καθώς και αντικείμενα της καθημερινότητας των αρχαίων (χύτρες, παιδικά παιχνίδια, βελόνες πλεξίματος κ.ά.) εντυπωσιάζουν.

    Στην εκπομπή μιλούν η διευθύντρια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ελένη Μπάνου και οι συνεργάτες της αρχαιολόγοι, Κωνσταντίνος Μπολέτης, Σοφία Μοσχονησιώτη, Χριστίνα Παπασταμάτη, Βάντα Παπαευθυμίου και Αμαλία Γιαννακοπούλου.


    0 0

    Ο Αριστοτέληςστο βιβλίο του ΠΕΡΙ ΨΥΧΗΣμας αποκαλύπτει ότι η γνώση του τρόπου λειτουργίας της ψυχήςμας, αποτελεί χωρίς αμφιβολία μία γνώση ΙΕΡΗ.

    Ας παρακολουθήσουμε την αρχή του αρχαίου κειμένου:

    [402a] Τῶν καλῶν καὶ τιμίων τὴν εἴδησιν ὑπολαμβάνοντες,
    Το γνωστικό αντικείμενο με το οποίο πρόκειται να ασχοληθούμε, θα μας επιτρέψει να εισέλθουμε σε σημαντικότατες επιστημονικές αποκαλύψεις, οι οποίες θα πρέπει να προσθέσουμε μάλιστα ότι θεωρούνται ιερές!

    Είναι πολύ σημαντικό ότι στην εισαγωγή του Περί Ψυχής, στις πρώτες λέξεις με τις οποίες επιλέγει ο Αριστοτέληςνα ξεκινήσει την διδασκαλία του, θέλει να μας προϊδεάσει ότι η αποκάλυψη της λειτουργίας της Ψυχής είναι μία εξαιρετικά πολύτιμη γνώση η οποία συνδέεται κατά ανάγκη με το θέμα της ιερότητας.
    Αυτό που μας δηλώνει, εμμέσως πλην σαφώς, είναι πως τα όσα πρόκειται να μας αποκαλύψει, είναι μυστηριακές ή μυητικές γνώσεις που αφορούν το πρώτο ίσως σε ιεραρχία θέμα που αφορά την εξελικτική μας πορεία.

    μᾶλλον δ'ἑτέραν ἑτέρας
    Θα αποδείξουμε ότι η ανώτερη γνώση, που μπορεί να επιταχύνει την εξέλιξη ενός ανθρώπου, είναι να συνειδητοποιήσει ότι η ζωή του ορίζεται από τον νόμο του διπολισμού.

    Παρατηρούμε ότι ο Αριστοτέλης ανάγει από την πρώτη στιγμή το θέμα της έρευνας της ψυχής μας σε καθαρά επιστημονικό επίπεδο, επιδιώκοντας να το συνδέσει με τους νόμους της επιστήμης της φυσικής και αρχικά με τον νόμο του διπολισμού.

    Ο νόμος του διπολισμού (ἑτέραν ἑτέρας) ή νόμος των αντιθέτων ή αρχή της αντιφάσεως, είναι γνωστός στον Αριστοτέλη και αναλύεται διεξοδικά στο τρίτο βιβλίο του «Μετά τα φυσικά»Γ’ 3, 1005, β, 11.

    Η ακριβής διατύπωση, την οποία οφείλουμε απαραιτήτως να γνωρίζουμε αν θέλουμε να εισέλθουμε στο πνεύμα του Αριστοτέλη είναι η εξής:
    «τὸ γὰρ αὐτὸ ἅμα ὑπάρχειν τε καὶ μὴ ὑπάρχειν ἀδύνατον τῷ αὐτῷ καὶ κατὰ τὸ αὐτό καὶ ὅσα ἄλλα προσδιορισαίμεθ'ἄν, ἔστω προσδιωρισμένα πρὸς τὰς λογικὰς δυσχερείας: αὕτη δὴ πασῶν ἐστὶ βεβαιοτάτη τῶν ἀρχῶν: ἔχει γὰρ τὸν εἰρημένον διορισμόν. ἀδύνατον γὰρ ὁντινοῦν ταὐτὸν ὑπολαμβάνειν εἶναι καὶ μὴ εἶναι, καθάπερ [25] τινὲς οἴονται λέγειν Ἡράκλειτον.»

    (Δεν είναι δυνατό, ένα υλικό σώμα να βρίσκεται ταυτόχρονα σε μια συγκεκριμένη στιγμή, σε έναν συγκεκριμένο τόπο, και να μπορεί την ίδια στιγμή να βρίσκεται και κάπου αλλού. Θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε ότι αυτός είναι ο πιο ισχυρός νόμος της φυσικής που υπάρχει, ο οποίος είναι αδύνατον να καταρριφθεί διότι κάτι τέτοιο θα ήταν αντίθετο προς την λογική μας, όπως υποστηρίζει άλλωστε και ο Ηράκλειτος.)
    Διαπιστώνουμε επομένως ότι ο νόμος του διπολισμού με τον οποίο επιλέγει να ξεκινάει την έρευνά του, δεν είναι απλώς ένας νόμος της φυσικής, αλλά θεωρείται ο πιο ισχυρός νόμος του υπάρχει.

    ἢ κατ'ἀκρίβειαν
    Διότι αν κατανοήσουμε τον τρόπο λειτουργίας του νόμου του διπολισμού, θα μπορούσαμε να περιγράψουμε όχι μόνο με απόλυτη ακρίβεια,

    ἢ τῷ βελτιόνων τε καὶ θαυμασιωτέρων εἶναι,
    αλλά και με τον πιο εύληπτο και ειλικρινή τρόπο που θα ήταν δυνατό να υπάρξει, το αξιοθαύμαστο γεγονός της ύπαρξης του είναι μας.

    Είναι λοιπόν προφανές ότι η μυστηριακή ιερή γνώση συνδέεται υποχρεωτικά με την ανώτερη επιστημονική γνώση και αυτός ήταν ίσως ο λόγος που διατηρήθηκε με θρησκευτική ευλάβεια κρυμμένη, μακριά από τα βλέμματα των αδαών.

    δι'ἀμφότερα ταῦτα τὴν περὶ τῆς ψυχῆς ἱστορίαν εὐλόγως ἂν ἐν πρώτοις τιθείημεν.
    Για να θέσουμε λοιπόν τις βάσεις της έρευνάς μας και να επιχειρήσουμε να εξηγήσουμε τον τρόπο που εμφανίστηκαν για πρώτη φορά οι δύο αντίθετες όψεις του διπολισμού, θα πρέπει να εξετάσουμε την εξελικτική διαδρομή της ψυχής μας.

    Θα πρέπει να παραδεχτούμε ότι η πρώτη ολοκληρωμένη πρόταση του αρχαίου κειμένου του ΠΕΡΙ ΨΥΧΗΣ με οποία ήρθαμε σε επαφή, είναι γεμάτη από απροσδόκητες εκπλήξεις.
    Βλέπουμε τον Αριστοτέλη να εμφανίζεται μπροστά μας, μεγαλοπρεπής και επιβλητικός, με μία απολύτως φιλική και αποκαλυπτική διάθεση προς τον αναγνώστη που αισθάνεται την ανάγκη να ασχοληθεί με την ανακάλυψη του εαυτού του, επομένως και της ψυχής του.
    Η τιμή που μας γίνεται είναι μεγάλη, διότι είναι σαν να βλέπουμε τον μεγάλο δάσκαλο να περίμενε από καιρό να προετοιμαστούμε για αυτήν την συνάντηση μαζί του.
    Από την στιγμή που εμείς θεωρούμε ότι είμαστε έτοιμοι, είναι και αυτός διατεθειμένος να συμπορευθεί μαζί μας και να μας οδηγήσει σε έναν ακόμα «περίπατο», όπου κατά την διάρκεια της διαδρομής του θα μας προσφέρει την βοήθειά του, προκειμένου να έρθουμε σε επαφή με την ανώτερη ίσως γνώση που έχει σκοπό να μας μεταφέρει η Φιλοσοφία:
    Τον άγνωστο και μυστικό τρόπο λειτουργίας της ψυχής μας!

    Ο ίδιος ο Αριστοτέλης μας ανακοινώνει, από την πρώτη μάλιστα σειρά του αρχαίου κειμένου, ότι η γνώση αυτή την οποία σκοπεύει να μας βοηθήσει να αποκαλύψουμε, δεν είναι απλώς η σημαντικότερη που θα μπορούσε να υπάρξει, αλλά επιπλέον είναι μία γνώση σωτήρια, μία γνώση ιερή,επομένως και μυστηριακή!

    Είναι όμως δυνατόν να θεωρήσουμε ότι ο Αριστοτέλης, γνωστός σαν ο Πατέρας της λογικής αποδείξεως και της καθαρής επιστημονικής σκέψης να συσχετίζει την επιστημονική γνώση με απόκρυφες γνώσεις;

    Όσο παράδοξο και αν φαίνεται, θα πρέπει να δεχτούμε ότι επιχειρείται εξαρχής μία συνειδητή σύνδεση μεταξύ επιστήμης και εσωτερισμού, η οποία γίνεται όλο και περισσότερο έντονη όσο προχωράμε στο αρχαίο κείμενο.

    Ας μην ξεχνάμε ότι το θέμα που πρόκειται να διαπραγματευτούμε είναι το ΠΕΡΙ ΨΥΧΗΣ, ένα θέμα που άπτεται σαφώς των λειτουργιών του αόρατου κόσμου.

    Διαπιστώνουμε λοιπόν, ότι ο Αριστοτέλης προκειμένου να διαπραγματευτεί αυτό το τόσο δύσκολο θέμα, δεν εμφανίζεται μόνο σαν Φιλόσοφος, αλλά και σαν ένας Αρχιερέας, που θα επιχειρήσει να μας αποκαλύψει την απόκρυφη γνώση που σχετίζεται με τα μυστήρια της ζωής και του θανάτου, καθώς η επιστήμη και ο εσωτερισμός μπορούν εύκολα να συνυπάρξουν, ειδικά όταν πρόκειται για θέματα που σε μεγάλο βαθμό, παρόλη την πρόοδο των επιστημών παραμένουν ανεξήγητα.

    Ωστόσο, αυτή η ιερατική εμφάνιση του Αριστοτέλη και η πρόθεσή του να αναφερθεί σε ιερά θέματα δεν θα πρέπει να μας προκαλεί ιδιαίτερη εντύπωση, καθώς ο Διογένης Λαέρτιος στο βιβλίο του «Βίοι Φιλοσόφων» στο ιδιαίτερο κεφάλαιο που αφιερώνει στον Αριστοτέλη, ξεκινάει την αφήγησή του δηλώνοντας ούτε λίγο ούτε πολύ, ότι σύμφωνα με τις πηγές του, ο Αριστοτέλης θα πρέπει να θεωρείται απόγονος του θεού του κάλλους, της αρμονίας, της μαντικής και της ιατρικής, δηλαδή του ίδιου του... Απόλλωνα!

    Σύμφωνα με τον αρχαίο κείμενο η καταγωγή του Αριστοτέλη παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον αφού: «Ο Αριστοτέλης ήταν γιος του Νικόμαχου, ο οποίος καταγόταν από το γένος του γιου του Μαχάονα, ο οποίος ήταν γιος του Ασκληπιού που με την σειρά του ήταν γιος του Απόλλωνα».

    Διαπιστώνουμε επομένως μία άμεση και συγγενική σχέση του Αριστοτέλη με τον Απόλλωνα, επομένως και με ιερατικά καθήκοντα, η οποία αν και σπανίως αναφέρεται, θα μπορούσε να δικαιολογήσει και να εξηγήσει απολύτως το πρόσωπο με το οποίο εμφανίζεται στο Περί Ψυχής.

    Γιώργος Χαραλαμπίδης


    0 0

    Το δεντρολίβανοτο εκτιμούσαν ιδιαίτερα στην αρχαιότητα για τις θεραπευτικές του ιδιότητες.

    Στην αρχαία Ελλάδατο θεωρούσαν δώρο της θεάς Αφροδίτηςστους ανθρώπους και το χρησιμοποιούσαν στις θυσίες ζώων- το έκαιγαν στους βωμούς.

    Θεωρείται σύμβολο ενθύμησης, ανάμνησης και δικαιοσύνης, καθώς πίστευαν ότι φυτρώνει μόνο στις αυλές των δίκαιων ανθρώπων.

    Διακοσμούσαν με αυτό τα αγάλματα των θεών και οι μαθητές όταν μελετούσαν το χρησιμοποιούσαν σαν στεφάνι, χάρη στην ιδιότητά του να τονώνει τη μνήμη.

    Αργότερα, κατά το μεσαίωνα, χρησιμοποιήθηκε και σε καλλυντικά σκευάσματα. Στην ιστορία αναφέρεται ένα ελιξίριο το οποίο κατασκευαζόταν κατόπιν απόσταξης δεντρολίβανου, κέδρου και τερεβινθίνης που μεταμόρφωσε μία παράλυτη 70χρονη πριγκίπισσα σε μια ελκυστική νεαρή κοπέλα τη οποία ζήτησε σε γάμο ο βασιλιάς τής Πολωνίας το 1370. Το ελιξίριο αυτό ονομάστηκε "Το νερό της βασίλισσας της Ουγγαρίας".

    Οι Ρωμαίοι κρατούσαν πάντα ένα κλαράκι Δεντρολίβανου κατά την διάρκεια τελετών και θρησκευτικών εορτών, μιας και θεωρείτο πως εξασφαλίζει ευτυχισμένη ζωή και ειρήνη μετά θάνατο. Για τον Χριστιανισμό είναι ιερό φυτό και χρησιμοποιείται για τους αγιασμούς.

    Μια πανάρχαια θεραπευτική συνταγή ενάντια στην δυσπεψία είναι η εξής: ένα κλαδί Δεντρολίβανο σε 1 λίτρο κρασί, αφήνεται για μερικές ώρες και χορηγείται σε μικρές δόσεις.

    © Αρχαία Ελληνικά


    0 0

    «Αν βρεις μια καλή σύζυγο θα είσαι ευτυχισμένος. Αν όχι, θα γίνεις φιλόσοφος.», είχε πει ο Σωκράτης, ο διάσημος φιλόσοφος, και σύμφωνα με τις μαρτυρίες των συγχρόνων του, το συμπέρασμα αυτό προέκυψε από την προσωπική του εμπειρία.

    Η σύζυγος του Σωκράτη, η Ξανθίππη, ήταν μία γυναίκα που δεν άφησε καλές εντυπώσεις, σήμερα όμως μπορούμε να εξετάσουμε τη σχέση του παράξενου αυτού ζεύγους με την καθαρή ματιά που μας εξασφαλίζει η χρονική απόσταση. Άραγε ήταν ο εκρηκτικός χαρακτήρας της Ξανθίππης που οδήγησε τον Σωκράτη στη φιλοσοφία ή μήπως η αφοσίωση του Σωκράτη στη φιλοσοφία καθόρισε τον χαρακτήρα της συζύγου του;

    Ποια ήταν η Ξανθίππη

    Σε αντίθεση με τον σύζυγό της, ο οποίος ήταν απλώς ο γιος ενός λιθοξόου και μιας μαίας, έχουμε λόγους να πιστεύουμε πως η Ξανθίππη καταγόταν από αριστοκρατική οικογένεια της Αθήνας. Έχουμε δύο σημαντικά στοιχεία που υποστηρίζουν αυτή την υπόθεση:

    Πρώτον, το όνομά της είναι ο θηλυκός τύπος της λέξης που σημαίνει «ξανθός ίππος», και ονόματα με περιεχόμενο που παραπέμπει σε άλογα έδιναν στα παιδιά τους εκείνοι που είχαν την οικονομική άνεση να ασχοληθούν με το ακριβό χόμπι της ιππασίας. Δεύτερον, ο πρωτότοκος γιος του ζευγαριού δεν πήρε το όνομα του παππού από τη μεριά του πατέρα, όπως ήταν (και είναι ακόμα και σήμερα) η συνήθεια στην Ελλάδα. Ονομάστηκε Λαμπροκλής (= λαμπερή δόξα), που είναι επίσης αριστοκρατικό όνομα και ίσως έτσι να ονομαζόταν ο πατέρας της Ξανθίππης. Το όνομα του πατέρα του Σωκράτη (Σωφρονίσκος) δόθηκε στον δεύτερο γιο, κάτι που θα ήταν πραγματικά περίεργο, αν η Ξανθίππη δεν ήταν αριστοκρατικής καταγωγής ή τουλάχιστον ανώτερης τάξης από αυτή του Σωκράτη.

    Ο Λαμπροκλής εμφανίζεται σε κείμενο του Ξενοφώντα να παραπονιέται για τη μητέρα του, πως είναι τόσο δύστροπη που κανείς δεν μπορεί να την υποφέρει. Ο Πλάτων μας την παρουσιάζει σε μία πολύ δύσκολη στιγμή της, όταν επισκέπτεται στη φυλακή τον Σωκράτη, λίγο πριν εκτελεστεί. Μόλις ήρθαν οι φίλοι του Σωκράτη, η Ξανθίππη κρατώντας τον έναν της γιο στην αγκαλιά, άρχισε να ξεφωνίζει και να μοιρολογεί «Σωκράτη, για τελευταία φορά τώρα θα σε χαιρετίσουν οι φίλοι σου κι εσύ εκείνους». Ο Σωκράτης ζήτησε να την πάει κάποιος στο σπίτι, κι εκείνη ξέσπασε σ’ έναν σπαρακτικό θρήνο χτυπώντας τον εαυτό της και ουρλιάζοντας, καθώς την απομάκρυναν από κοντά του. Είχαν δίκιο όμως εκείνοι που την αποκαλούσαν δύστροπη και υστερική ή μήπως η κακή φήμη που απέκτησε την αδικεί;

    Επειδή θέλουμε να είμαστε δίκαιοι, θα πρέπει να λάβουμε υπόψιν μας πως η υπερβολή στον θρήνο δεν ήταν ιδιοτροπία της Ξανθίππης. Οι γυναίκες της αρχαίας Ελλάδας θρηνούσαν με ξέφρενο τρόπο, προσπαθώντας να μοιραστούν τη δυστυχία με το αγαπημένο τους πρόσωπο που πέθαινε ή είχε πεθάνει. Ο συγγραφέας Λουκιανός αναφέρει πως οι συγγενείς και οι φίλοι του νεκρού περιέρχονταν σε τόσο κακή κατάσταση, ώστε λυπόταν κανείς περισσότερο τους ζωντανούς από τους νεκρούς: έκλαιγαν με λυγμούς, τραβούσαν τα μαλλιά τους, χτυπούσαν το κεφάλι και το στήθος τους. Έσκιζαν με τα ίδια τους τα νύχια τα μάγουλά τους… Όσο για τα παράπονα του Λαμπροκλή, ο οποίος ήταν έφηβος, δεν διαφέρουν και τόσο από τα παράπονα κάθε έφηβου από τότε μέχρι σήμερα.

    Η Ξανθίππη, λοιπόν, ήταν μία νεαρή αριστοκράτισσα, που για κάποιον λόγο παντρεύτηκε έναν φτωχό, ιδιοφυή φιλόσοφο, τον οποίο πιθανότατα δεν επέλεξε η ίδια, αφού εκείνη την εποχή, οι γυναίκες δεν αποφάσιζαν για την τύχη τους. Ο τρόπος που θρήνησε τον άντρα της μας δείχνει ότι τον αγαπούσε, αλλά είναι βέβαιο πως ο γάμος της δεν ήταν παραμυθένιος.

    Ο Σωκράτης ως σύζυγος και πατέρας

    Ο φτωχός Σωκράτης παντρεύτηκε σε μεγάλη ηλικία. Γνωρίζουμε ότι απέκτησε τον πρώτο του γιο σε ηλικία 55 ετών, οπότε, μπορούμε να υποθέσουμε πως ήταν τουλάχιστον τριάντα χρόνια μεγαλύτερος από τη σύζυγό του, δεδομένου ότι οι κοπέλες στην αρχαία Αθήνα παντρεύονταν σε νεαρή ηλικία. Εκτός από φτωχός, ο Σωκράτης ήταν επίσης πολύ άσχημος. Είχε πλακουτσωτή μύτη, παχιά χείλη και μάτια γουρλωτά. Οι σύγχρονοί του έλεγαν πως μοιάζει με Σάτυρο ή Σειληνό. Και αυτός ο φτωχός και άσχημος άνδρας είχε και κάτι αλλόκοτες συνήθειες.

    Δεν έδινε καμία σημασία στις ανάγκες του σώματος. Ήταν ανθεκτικός στην πείνα, στη δίψα, στο κρύο, στο αλκοόλ. Φορούσε τον ίδιο χιτώνα χειμώνα – καλοκαίρι (ελπίζουμε πως τον έπλενε πότε – πότε), χόρευε ολομόναχος στο σπίτι του και αρκετές φορές, στεκόταν ακίνητος μέσα στη μέση του δρόμου για να διαλογιστεί, χωρίς να επικοινωνεί με το περιβάλλον. Αυτό του συνέβη ακόμα και στο στρατόπεδο, μία πολύ ζεστή καλοκαιρινή μέρα, την παραμονή μίας σημαντικής μάχης, όπου οι συμπολεμιστές του τον παρατηρούσαν να στέκεται ακίνητος ένα ολόκληρο εικοσιτετράωρο!

    Αυτός ο παράξενος άνθρωπος είχε έναν και μόνο στόχο στη ζωή του: να βοηθήσει τους συμπατριώτες του να ανακαλύψουν τις αλήθειες που είχαν απωθημένες στα βάθη της ψυχής τους. Πίστευε πως η κακία γεννάται από την άγνοια, και πως, αν βοηθούσε τον συνομιλητή του να αποκτήσει την απαραίτητη γνώση,τότε θα αντιλαμβανόταν πως δεν τον συμφέρει να είναι κακός. «Κανείς δεν είναι κακός με τη θέλησή του», ισχυριζόταν, καθώς καταπολεμούσε την άγνοια. Αυτή η ευγενής δραστηριότητα θα έπρεπε, ίσως, να γεμίζει με υπερηφάνεια τη σύντροφό του, αν δεν δημιουργούσε πρακτικά προβλήματα. Και το «πρόβλημα» με τον Σωκράτη ήταν πως, σε αντίθεση με τους υπόλοιπους δασκάλους της εποχής του, εκείνος δεν δεχόταν πληρωμή από τους μαθητές του. Η δραστηριότητα στην οποία είχε αφιερώσει κάθε λεπτό της ζωής του δεν του απέφερε κανένα οικονομικό όφελος. Αυτό ήταν σίγουρα ένα πρόβλημα για την Ξανθίππη και πηγή οικογενειακών καυγάδων.

    Ωστόσο, ο Σωκράτης δεν αδιαφορούσε ούτε για τη γυναίκα του ούτε για τα παιδιά του. Όταν ο Λαμπροκλής του παραπονέθηκε για τη δυστροπία της μητέρας του, ο Σωκράτης αφιέρωσε χρόνο για να τον νουθετήσει. Αφού του περιέγραψε λεπτομερώς τους κόπους που κατέβαλε η μητέρα του για να τον μεγαλώσει, κατέληξε: «Αυτήν που σε φροντίζει όσο καλύτερα μπορεί, όταν αρρωσταίνεις, για να γίνεις καλά και για να μην σου λείψουν τα απαραίτητα, και που προσεύχεται στους θεούς και κάνει τάματα να σου δίνουν αγαθά, αυτήν λες ανυπόφορη;»

    Ένα αταίριαστο, ταιριαστό ζευγάρι

    Αν η Ξανθίππη ήταν μία συνηθισμένη κοπέλα της εποχής της, αν δεν την ενδιέφερε τίποτα περισσότερο από την ευημερία των παιδιών της και την υλική επάρκεια του νοικοκυριού της, τότε ο πατέρας της έκανε μία κακή επιλογή συζύγου για την κόρη του. Από την άλλη, αν ήταν στ΄αλήθεια δυστυχισμένη κοντά του, ο αθηναϊκός νόμος δεν την εμπόδιζε να τον χωρίσει. Δεν το έκανε όμως ούτε εκείνη ούτε ο Σωκράτης, κι έτσι μπορούμε να υποθέσουμε πως με κάποιον τρόπο η σχέση αυτή λειτουργούσε. Οι φίλοι του είχαν πάντα την απορία, γιατί να επιλέξει μία τέτοια αυταρχική γυναίκα, αυτός ο συνετός και μειλίχιος άνθρωπος. Μάλιστα ένας από αυτούς, ο Αντισθένης, τον ρώτησε ευθέως: «πώς ζεις με αυτή τη γυναίκα που χειρότερή της ούτε υπήρξε, ούτε υπάρχει ούτε θα υπάρξει;». Και ο Σωκράτης του απάντησε:

    «Επειδή έχω επιλέξει ως έργο της ζωής μου να συναναστρέφομαι τους ανθρώπους, έχω την Ξανθίππη γνωρίζοντας πως, αν αυτήν μπορώ να υποφέρω, σίγουρα θα υποφέρω όλους τους άλλους ανθρώπους.»


    0 0

    Χωρίς αμφιβολία, έχουμε ακούσει πολλές φορές για την περίφημη επιγραφή «ΓΝΩΘΙΣΑΥΤΟΝ» που ήταν γραμμένη επάνω από την κεντρική είσοδο του Μαντείου των Δελφών.

    Πρόκειται για έναν ιδιαίτερο τρόπο που είχε επιλέξει ο Απόλλων για να προτρέψει, αν όχι να υποχρεώσει τον άνθρωπο εκείνο που θα περνούσε την πύλη του ναού του, να ασχοληθεί με τον εαυτό του, να στρέψει την σκέψη του προς τα έσω και να θελήσει να ανακαλύψει το πραγματικό του πρόσωπο.

    Δηλαδή να αποκτήσει την επίγνωση του ποιος είναι στην πραγματικότητα και όχι ποιος νομίζει ή θέλει να πιστεύει ότι είναι.

    Πολλές φορές στην σημερινή εποχή συνηθίζουμε να θαυμάζουμε την σοφία των προγόνων μας, ακόμα και να λυπόμαστε που δεν ζούμε στην εποχή εκείνη που η Φιλοσοφία είχε μία τελείως διαφορετική δυναμική και έπαιζε πρωτεύοντα ρόλο στην καθημερινή ζωή, ακόμα και των απλών ανθρώπων. 

    Είναι πολύ πιθανό, κατά την διάρκεια μιας επίσκεψής μας στον αρχαιολογικό χώρο όπως είναι σήμερα, θα μπορούσαμε να αισθανθούμε ακόμα και θλίψη, όταν διαπιστώσουμε ότι όχι μόνο δεν υπάρχει η συγκεκριμένη επιγραφή, αλλά το μόνο που έχει απομείνει πλέον από τον άλλοτε φημισμένο και περίλαμπρο ναό του Απόλλωνα, δεν είναι παρά λίγα ερείπια.

    Παρόλα αυτά όμως, ίσως τα πράγματα να μην ήταν έτσι ακριβώς όπως τα αντιλαμβανόμαστε…

    Μία από τις πηγές που έχουμε σχετικά με την ύπαρξη αυτής της διάσημης αρχαίας ρήσης, την οποία εξακολουθούμε να χρησιμοποιήσουμε στην καθημερινή μας ζωή, είναι τα «ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑ» του Ξενοφώντα.

    Στο βιβλίο Δ’υπάρχει ο εξής αποκαλυπτικός διάλογος μεταξύ του Σωκράτηκαι του Ευθύδημου, σχετικά με την ύπαρξη της διάσημης επιγραφής που βρισκόταν επάνω από την είσοδο του Μαντείου των Δελφών «ΓΝΩΘΙΣΑΥΤΟΝ» τον οποίο αξίζει να παρακολουθήσουμε.

    24. καὶ ὁ Σωκράτης, εἰπέ μοι, ἔφη, ὦ Εὐθύδημε: εἰς Δελφοὺς δὲ ἤδη πώποτε ἀφίκου;

    ΣΩΚΡΑΤΗΣ: Πες μου Ευθύδημε, έχεις επισκεφθεί ποτέ το Μαντείο των Δελφών;

    καὶ δίς γε νὴ Δί᾽, ἔφη.

    ΕΥΘΥΔΗΜΟΣ: Το έχω επισκεφτεί μα τον Δία και μάλιστα δύο φορές.

    κατέμαθες οὖν πρὸς τῷ ναῷ που γεγραμμένον τὸ γνῶθι σαυτόν;

    ΣΩ: Είχες λοιπόν την ευκαιρία, μπαίνοντας στον ναό, να δεις γραμμένο το ΓΝΩΘΙΣΑΥΤΟΝ;

    ἔγωγε.

    ΕΥ: Βεβαίως και το είδα!

    πότερον οὖν οὐδέν σοι τοῦ γράμματος ἐμέλησεν ἢ προσέσχες τε καὶ ἐπεχείρησας σαυτὸν ἐπισκοπεῖν ὅστις εἴης;

    ΣΩ: Μετά από αυτό λοιπόν τί από τα δύο έκανες; Φρόντισες να εφαρμόσεις το παράγγελμα της επιγραφής ή δεν επιχείρησες καθόλου να προσεγγίσεις τον εαυτό σου, ώστε να δεις ποιος πραγματικά είσαι;

    μὰ Δί᾽ οὐ δῆτα, ἔφη: καὶ γὰρ δὴ πάνυ τοῦτό γε ᾤμην εἰδέναι: σχολῇ γὰρ ἂν ἄλλο τι ᾔδειν, εἴ γε μηδ᾽ ἐμαυτὸν ἐγίγνωσκον.

    ΕΥ: Μα τον Δία,όχι καθόλου! Διότι δεν είμαι τόσο ανώριμος και άξεστος (ᾤμην) που να μην ξέρω ποιος είμαι. Υπέθεσα ότι γνωρίζω τον εαυτό μου. Θέλω να πω, είναι δυνατόν να μην τον γνωρίζω;

    25. πότερα δέ σοι δοκεῖ γιγνώσκειν ἑαυτόν, ὅστις τοὔνομα τὸ ἑαυτοῦ μόνον οἶδεν,

    ΣΩ: Μήπως όμως αυτό που γνωρίζεις είναι μόνο το όνομα του εαυτού σου, δηλαδή τα εξωτερικά σου χαρακτηριστικά, ενώ αγνοείς τις πραγματικές σου δυνατότητες (που κρύβει η ψυχή σου);

    ἢ ὅστις, ὥσπερ οἱ τοὺς ἵππους ὠνούμενοι οὐ πρότερον οἴονται γιγνώσκειν ὃν ἂν βούλωνται γνῶναι,

    Δεν θα έπρεπε να εξετάσεις τον εαυτό σου με ανάλογο τρόπο, όπως κάνει κανείς όταν θέλει να αγοράσει ένα άλογο; Εκτός από την εσωτερική του εμφάνιση, θα πρέπει να ενδιαφερθεί για μία σειρά ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και ιδιοτήτων.

    πρὶν ἂν ἐπισκέψωνται πότερον εὐπειθής ἐστιν ἢ δυσπειθής, καὶ πότερον ἰσχυρὸς ἢ ἀσθενής, καὶ πότερον ταχὺς ἢ βραδύς,

    θα πρέπει να εξετάσει αν είναι υπάκουο και πειθαρχημένο ή ανυπάκουο και απίθαρχο. Όπως επίσης, αν είναι δυνατό και πειθαρχημένο ή ασθενές και απείθαρχο, όπως επίσης και αν μπορεί να τρέξει γρήγορα ή αν κουράζεται εύκολα.

    καὶ τἆλλα τὰ πρὸς τὴν τοῦ ἵππου χρείαν ἐπιτήδειά τε καὶ ἀνεπιτήδεια ὅπως ἔχει, οὕτως ἑαυτὸν ἐπισκεψάμενος, ὁποῖός ἐστι πρὸς τὴν ἀνθρωπίνην χρείαν, ἔγνωκε τὴν αὑτοῦ δύναμιν;

    Διότι όπως ακριβώς θα ενδιαφερόταν κάποιος να μάθει όλες αυτές τις επιδόσεις ενός ίππου, κατά τον ίδιο τρόπο πρέπει να ενδιαφερθεί να μάθει και τις αντίστοιχες προσδόκιμες επιδόσεις του ίδιου του τού εαυτού. Γνωρίζουμε λοιπόν πραγματικά ποια είναι η δική μας αξία και δύναμη;

    οὕτως ἔμοιγε δοκεῖ,ἔφη, ὁ μὴ εἰδὼς τὴν αὑτοῦ δύναμιν ἀγνοεῖν ἑαυτόν.

    ΕΥ: Από ότι φαίνεται Σωκράτη, αυτός που δεν προχωράει στην εφαρμογή του ΓΝΩΘΙΣΑΥΤΟΝ θα αγνοεί υποχρεωτικά και τις εσωτερικές του δυνάμεις.

    Διαπιστώνουμε λοιπόν ότι ακόμα και την εποχή της αρχαίας Ελλάδας, όπου ο Φιλοσοφικός τρόπος σκέψης βρισκόταν στο αποκορύφωμά του, κάποιος που θα εισερχόταν στον ναό του Απόλλωνα στους Δελφούς, παρόλο που θα ερχόταν υποχρεωτικά σε επαφή με το ΓΝΩΘΙΣΑΥΤΟΝ δεν ήταν δεδομένο ότι θα έδειχνε την απαιτούμενη προσοχή, όπως συνέβη χαρακτηριστικά με την περίπτωση του Ευθύδημου.

    Θα πρέπει λοιπόν να κατανοήσουμε, ότι ο άνθρωπος εκείνος που θα αισθανθεί την ανάγκη να βελτιώσει την καθημερινότητά του και να ακολουθήσει μία κατάλληλη εξελικτική πορεία στην ζωή του, τέτοια που θα τον οδηγήσει στην αυτογνωσία, ΕΧΕΙ ΚΑΘΕ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΚΑΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΝΑ ΤΟ ΚΑΝΕΙ ανεξαρτήτως εποχής και χρόνου.

    Αρκεί να πάρουμε την ζωή μας στα χέρια μας και να προσπαθήσουμε με όλη την δύναμη της ψυχής μας να γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι!

    Γιώργος Χαραλαμπίδης


    0 0

    Κατά τη διάρκεια των ερευνών του PRAP, ορισμένες από τις έρευνες των φυσικών επιστημόνων εξελίχθηκαν σε μια αναζήτηση στοιχείων που θύμιζε αστυνομικό μυθιστόρημα.

    Όλα άρχισαν με μια παλαιότερη μελέτη, σχετικά με την εξέλιξη του φυσικού τοπίου της δυτικής Μεσσηνίας.

    Είκοσι περίπου χρόνια πριν, οι συνάδελφοί μας John Kraft του πανεπιστημίου του Delaware, George Rapp και Stanley Aschenbrenner του Πανεπιστημίου της Minnesota, συνειδητοποίησαν ότι η κοίτη του ποταμού Σέλα, που περνά δίπλα από τη δυτική πλευρά του ανακτόρου (στον άνω Εγκλιανό), είχε εκτραπεί με ανθρώπινη παρέμβαση.

    Αιώνες πριν, το ποτάμι χυνόταν στον Κόλπο του Ναβαρίνου, ύστερα όμως εγκατέλειψε την παλαιά του κοίτη και σήμερα στρέφεται δεξιά, προς Δυσμάς, παρακάμπτει την πεδιάδα που πλημμύριζε και εκβάλλει στο Ιόνιο Πέλαγος.

    Ο Kraft και οι συνεργάτες του υπέθεσαν ότι αυτή η εκτροπή έγινε τεχνητά, για να προστατευθεί η εύφορη κοιλάδα στη βόρεια άκρη της λιμνοθάλασσας της Γιάλοβας- Οσμάναγα από τις ετήσιες πλημμύρες του ποταμού. Υπέθεσαν, επίσης, ότι η πιθανότερη περίοδος για μια τέτοια ανθρώπινη παρέμβαση στο υδρολογικό περιβάλλον, είναι η Ύστερη Εποχή του Χαλκού, γιατί από τη μυκηναϊκή περίοδο μας είναι γνωστά αρκετά ανάλογα έργα. Ανάμεσά τους, μια παρόμοια εκτροπή ποταμού στην Τίρυνθα λειτουργεί μέχρι σήμερα, πάνω από 3.000 χρόνια μετά την κατασκευή της.

    Όλα τα παραπάνω ήταν υποθέσεις, αποτελούσαν όμως έναυσμα για περαιτέρω έρευνα. Η στενή παρακολούθηση του ποταμού Σέλα αποτέλεσε, συνεκδοχικά, έναν από τους κύριους σκοπούς της γεωφυσικής έρευνας του PRAP, και μας απασχόλησε πέντε χρόνια, μέχρις ότου καταλήξαμε σε μια απλή εξήγηση για αυτό το περίπλοκο σύστημα.

    Κατά τη διάρκεια της πρώτης περιόδου εργασίας στο πεδίο, καθώς προσπαθούσαμε να συγκεντρώσουμε στοιχεία για την ιδιάζουσα πορεία του Σέλα, παρατήρησα ότι το ρεύμα διασχίζει μια προσχωσιγενή πεδιάδα με ασυνήθιστο ορθογώνιο σχήμα, μόλις λίγες εκατοντάδες μέτρα πριν βγει στο Ιόνιο Πέλαγος, βόρεια από το χωριό Ρωμανού (Εικ.1).

    Αυτή η ορθογώνια πεδιάδα μοιάζει σαν να ήταν μια μικρή τεχνητή λίμνη, που αργότερα προσχώθηκε. Αν αυτό ισχύει, τα εντυπωσιακά ευθύγραμμα όρια της πεδιάδας, τα οποία έχουν διαστάσεις 230 επί 320 μέτρα, και το γεγονός ότι βρίσκεται σε αμμώδες περιβάλλον, όπου είναι μάλλον απίθανο να εμφανιστούν φυσικές λίμνες, συνηγορούν υπέρ της τεχνητής δημιουργίας της λίμνης.

    Η μοναδική λογική χρήση μιας τεχνητής λίμνης, τόσο κοντά στη θάλασσα, θα ήταν εκείνη ενός προστατευμένου λιμανιού. Έτσι, από νωρίς, η υπόθεση εργασίας που διατυπώθηκε σχετικά με την ορθογώνια πεδιάδα κοντά στο Ρωμανού, ήταν ότι επρόκειτο για λιμάνι του βασιλείου της Πύλου, στην ύστερη Εποχή του Χαλκού, που κατόπιν προσχώθηκε.

    Το να διαπιστωθεί κατά πόσον υπήρχε κάποτε νερό στη λεκάνη, θεωρητικά τουλάχιστον, είναι εύκολο. Πρέπει να ερευνηθούν οι υπόγειες αποθέσεις, προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσον υπάρχουν στρώματα ιζημάτων στη στρωματογραφία, τα οποία δημιουργούνται μόνο κάτω από το νερό. Κατά τη διάρκεια, λοιπόν, της δεύτερης περιόδου εργασίας στο πεδίο, προσπαθήσαμε να κάνουμε μια σειρά από πυρηνοληψίες με τρυπάνι χειρός. Γρήγορα αποδείχτηκε ότι θεωρία και πράξη μπορεί να είναι δύο εντελώς διαφορετικά πράγματα.

    Όλες οι πυρηνοληψίες μας σταματούσαν σε μικρό βάθος, χτυπώντας σε παχύ, αδιαπέραστο, στρώμα από χαλίκια. Στο στάδιο αυτό ήμασταν έτοιμοι να αφήσουμε την πρώτη μας υπόθεση και να σταματήσουμε την έρευνα στη λεκάνη, ύστερα όμως από την ενθάρρυνση των αρχαιολόγων της ομάδας, που είχαν εξασφαλίσει επιπλέον χρηματοδότηση, επιστρέψαμε την επόμενη χρονιά με ένα περιστρεφόμενο μεγάλο τρυπάνι, το οποίο νοικιάσαμε από ντόπιο πηγαδά.

    Χρησιμοποιώντας αυτό το τρυπάνι, μπορέσαμε να φτάσουμε βαθύτερα, παρά τη διαρκή απειλή της κατάρρευσης των τοιχωμάτων των οπών διάτρησης (Εικ.2). Κάτω από το χαλίκι ανακαλύψαμε ένα παχύ στρώμα πηλού. Ο πηλός αποτελεί απόθεση που δημιουργείται μόνο κάτω από νερό (Eικ.3). Έτσι, η αρχική υπόθεση, ότι η πεδιάδα μπορεί να αποτελούσε τεχνητή λιμνοδεξαμενή, επιβεβαιώθηκε.

    Στο επόμενο στάδιο, έπρεπε να διαπιστώσουμε κατά πόσον το νερό στη λίμνη ήταν αλμυρό ή γλυκό. Μικροσκοπική εξέταση των ιζημάτων από τις πυρηνοληψίες αποκάλυψε όστρακα εκατοντάδων οργανισμών, οι οποίοι ζούσαν αποκλειστικά σε θαλάσσιο περιβάλλον, οπότε και το νερό στη λίμνη πρέπει να συνδεόταν με την ανοικτή θάλασσα.

    Η ανακάλυψη αυτή επίσης συνηγόρησε υπέρ του ότι η λίμνη ήταν, έστω ενμέρει, τεχνητή, διότι δεν υπάρχει φυσική διαδικασία σχηματισμού τόσο κάθετων τοιχωμάτων λεκάνης σε τόσο μικρή απόσταση από τη θάλασσα. Κατόπιν η λεκάνη θα γέμισε, προφανώς πολύ γρήγορα, με το πολύ παχύ στρώμα χαλικιού, το οποίο μας δημιούργησε τόσα προβλήματα. Από γεωλογική άποψη,το περιβάλλον απόθεσης άλλαξε άρδην από το ένα άκρο στο άλλο.

    Πρώτα, η λεκάνη πρέπει να συγκέντρωσε χώμα φερμένο από τον άνεμο, και αργότερα γέμισε με φυσικό χαλίκι που μετέφερε ο ποταμός. Οι αποθέσεις χαλικιών προέρχονται από αλλαγές στην κοίτη ποταμών. Όταν λοιπόν ο Σέλας άλλαξε κοίτη, η τεχνητή λεκάνη γέμισε με χαλίκι από τον πυθμένα του.

    Είναι φανερό πως θα θέλαμε να βρούμε πότε κατασκευάσθηκε η λεκάνη, για πόσο λειτούργησε και πότε άλλαξε η κοίτη του ποταμού, οπότε και καταστράφηκε η λεκάνη. Οι πυρηνοληψίες από τη λιμνοθάλασσα της Γιάλοβας, οι οποίες ήταν με ασφάλεια χρονολογημένες και τις είχαμε πάρει κυρίως για να συλλέξουμε κόκκους γύρης, μας βοήθησαν να λύσουμε το πρόβλημα.

    Αποδείχτηκε ότι η ποσότητα φερτών υλικών που απέθετε ο ποταμός στη λιμνοθάλασσα της Γιάλοβας, μειώθηκε κατά πολύ γύρω στα -1200. Προφανώς οι Μυκηναίοι μηχανικοί επενέβησαν στη ροή του ποταμού Σέλα, αλλάζοντάς την αρχικά ενμέρει. Οπωσδήποτε, μετά το -1200, όταν κατέρρευσε η κεντρική, ανακτορική διοίκηση, το ποτάμι διάλεξε μόνιμα το συντομότερο δρόμο μέχρι το Ιόνιο Πέλαγος.

    Το ερώτημα ήταν γιατί οι Μυκηναίοι μηχανικοί ήθελαν να επέμβουν στο ποτάμι. Αυτό το πρόβλημα αποδείχτηκε το δυσκολότερο από όλα, γιατί η λεκάνη του λιμανιού και η νέα πορεία του ποταμού φαινόταν να αποκλείουν το ένα το άλλο. Μια τεχνητή λίμνη κοντά στη θάλασσα, που χρησίμευε ως καλά προφυλαγμένο λιμάνι, είναι κάτι απολύτως λογικό.

    Αυτή η κατασκευή, που αποκαλείται λιμάνι- κώθων, ήταν αρκετά συνηθισμένη και κατά την εποχή της φοινικικής κυριαρχίας στη Μεσόγειο. Κανένας μηχανικός, εντούτοις, δεν θα ήθελε να κατευθύνει το ποτάμι μέσα από μια ανάλογη λεκάνη, κυρίως επειδή τα φερτά υλικά που μεταφέρονται από το ρεύμα του ποταμού, ιδιαίτερα με τις χειμωνιάτικες πλημμύρες, θα γέμιζαν τη λεκάνη μέσα σε λίγα χρόνια.

    Από τη στιγμή που η λεκάνη ήταν αναμφισβήτητα τεχνητή, αρχίσαμε να εξετάζουμε το ενδεχόμενο οι αλλαγές στην κοίτη του ποταμού να είναι επίσης τεχνητές. Καταλήξαμε έτσι σε ισχυρά επιχειρήματα, ότι πρόκειται για τεχνητή αλλαγή, με σημαντικότερο το ότι η νέα πορεία του ποταμού περνούσε από τη μέση βραχώδους εξάρματος.

    Στο σημείο αυτό ζητήσαμε τη συμβουλή ενός ειδικού στη μυκηναϊκή υδρομηχανική και καλέσαμε τον Jost Knauss, του Πανεπιστημίου του Μονάχου, να συμμετάσχει στο πρόγραμμα. Ο Κnauss έχει μελετήσει όλα τα γνωστά υδραυλικά συστήματα που έχουν κατασκευάσει Μυκηναίοι μηχανικοί στο Γλα, την Τίρυνθα, τις Μυκήνες, την κεντρική Αρκαδία, και έχει γράψει τέσσερα βιβλία και πολλά άρθρα πάνω στο θέμα.

    Κατά την επιτόπια εργασία, ο Knauss εντόπισε τις αποθέσεις μιας μεγάλης λίμνης που βρισκόταν λίγο πιο μακριά από την τεχνητή λεκάνη, σε μεγαλύτερη απόσταση από την ακτή. Το βραχώδες έξαρμα που αναφέραμε παραπάνω, χώριζε τη λίμνη από τη λεκάνη. Αλλά ούτε κι αυτή η καινούργια ανακάλυψη εξηγούσε το σύστημα πίσω από την όλη κατασκευή.

    Το να υπάρχει μια λίμνη πάνω από ένα τεχνητό λιμάνι αυξάνει ακόμα πιο πολύ τον κίνδυνο να γεμίσει το λιμάνι από φερτά υλικά, όταν η λίμνη φουσκώνει ύστερα από ασυνήθιστα σφοδρή βροχόπτωση. Ο Jost Knauss έκανε λεπτομερείς παρατηρήσεις, συνέταξε χάρτες και διαγράμματα και, σε συνδυασμό με μια παρατήρηση του συνεργάτη του Daniel Vischer, από το Πολυτεχνείο της Ζυρίχης, κατέληξε, μετά το τέλος της ερευνητικής περιόδου του 1995, σε συμπεράσματα που αφορούν το σύνολο του συστήματος λίμνης- λιμανιού.

    Όλα είχαν τελικά σχέση με το επίθετο «αμμουδερή» Πύλος. Σήμερα έρημες αμμουδερές παραλίες εκτείνονται αρκετά χιλιόμετρα βόρεια από το Ρωμανού. Άμμος πρέπει να κάλυπτε την ακτή και κατά την ύστερη Εποχή του Χαλκού. Έτσι, με αυτές τις συνθήκες, προφανώς ήταν αδύνατο να διατηρηθεί η είσοδος της λεκάνης του λιμανιού ελεύθερη, χωρίς αποθέσεις και φερτά υλικά. Το νερό της θάλασσας που έμπαινε στη λεκάνη μετέφερε ποσότητες άμμου, με αποτέλεσμα σε μικρό χρονικό διάστημα να κλείνει η είσοδος του λιμανιού.

    Άρα η όλη κατασκευή του λιμανιού συνέφερε μόνον εφόσον θα εξασφαλιζόταν ότι δεν θα έκλεινε από τα φερτά υλικά. Για να το πετύχουν αυτό χρειαζόταν η διαρκής, σε μικρές ποσότητες, ροή καθαρού νερού. Μικρή ποσότητα καθαρού, χωρίς άμμο νερού, έρρεε στη λεκάνη του λιμανιού με σταθερή ροή και κατεύθυνση προς τη θάλασσα. Έτσι δεν μπορούσε να εισχωρήσει θαλασσινό νερό, με φερτά υλικά, στη λεκάνη.

    Άρα το ρεύμα του ποταμού άλλαξε, προκειμένου να καθαρίζεται η λεκάνη του λιμανιού. Το νερό όμως του ποταμού μεταφέρει κι αυτό πολλά υλικά, οπότε οι Μυκηναίοι μηχανικοί έπρεπε να κατασκευάσουν πρώτα μια «παγίδα» για τα φερτά υλικά, και έτσι εξηγείται η κατασκευή της λίμνης. Όταν το νερό του ποταμού έμπαινε στη λίμνη, έχανε την ορμητικότητά του και απέθετε στον πυθμένα της τα υλικά που μετέφερε.

    Κατόπιν, ένα μικρό ρεύμα καθαρού νερού, από την επιφάνεια της λίμνης, διοχετευόταν μέσω τεχνητού καναλιού στη λεκάνη του λιμανιού, ενώ το παραπανίσιο νερό έφευγε από την αρχική κοίτη του ποταμού, που έφτανε στη λιμνοθάλασσα της Γιάλοβας. Το σύστημα αυτό προφανώς έπρεπε να παρακολουθείται συνεχώς από άνθρωπο, ο οποίος ήλεγχε την ποσότητα νερού που έμπαινε στη λεκάνη και την ποσότητα βρώμικου νερού που έφευγε προς τη λιμνοθάλασσα της Γιάλοβας. Όταν έλειψε αυτή η παρακολούθηση, με την παρακμή του μυκηναϊκού βασιλείου, το ποτάμι ανενόχλητο πια διάλεξε το συντομότερο δρόμο, μέσα από την παλαιά λεκάνη του λιμανιού.

    Αυτή η τεχνητή λεκάνη στο Ρωμανού δεν αποτελεί μόνο το πρώτο γνωστό τεχνητό λιμάνι της προϊστορικής Ευρώπης δείχνει, επίσης, για πρώτη φορά, ότι η δεξιότητα των Μυκηναίων στην υδρομηχανική δεν περιοριζόταν στην οικιστική αποχετευτική και τα αρδευτικά συστήματα, αλλά περιλάμβανε και λιμενικές εγκαταστάσεις.

    Η ανακάλυψη αυτή μας δίνει νέες πληροφορίες για το θαλάσσιο εμπόριο και τα ταξίδια κατά την ύστερη Εποχή του Χαλκού. Μέχρι τώρα πολλοί μελετητές πίστευαν ότι κατά τη Μυκηναϊκή περίοδο, τα πλοία απλώς τα τραβούσαν έξω στην ακτή, προφανώς γιατί αυτή τη διαδικασία περιγράφει ο Όμηρος. Σήμερα γνωρίζουμε την ύπαρξη τεχνητών λιμανιών και ότι πρέπει να τα αναζητούμε με προσοχή, ακόμα και αν βρίσκονται θαμμένα κάτω από μέτρα χαλίκι.

    Eberhard Zangger

    «Το λιμάνι του Νέστορα» στο «Πύλος η αμμουδερή» Jack L. Davis

    Αναπαράσταση Μυκηναϊκού πολεμικού πλοίου (περ. -1200). Η αναπαράσταση έχει γίνει με βάση την παράσταση που βρέθηκε σε πυξίδα που είχε τοποθετηθεί ως κτέρισμα σε έναν από τους δύο Θολωτούς τάφους της Τραγάνας, οι οποίοι βρίσκονταν σε κοντινή απόσταση από το τεχνητό λιμάνι.


    0 0

    Ο σκοπός αυτής της δημοσίευσης είναι να επανέλθει η παλαιότερη γνώση. Έχουμε κάνει πρότυπα τα νεότερα και έχουμε ξεχάσει τα αρχέτυπα. Καλός ο κύριος Ντα Βίντσι, καλό και το σχέδιο του, αλλά όχι πρωτότυπο. Αποτέλεσμα: Όλοι γνωρίζουν εκείνον και την δική του αντιγραφή (άνθρωπος του Βιτρούβιου) κι όχι την Ελληνική μυθολογία που μεταξύ πολλών άλλων «γέννησε» και τον μύθο του Βασιλιά Ιξίωνα.

    Ποιους φοβίζει και γιατί η αλήθεια; Γιατί προσπαθούν να μας αποκρύπτουν το γνήσιο και μας προσφέρουν να παίρνουμε ως γνώση τις αντιγραφές; Δεν θέλουν να μάθουμε ποιοι ήταν οι πρόγονοι μας, τι επιρροή είχαν στους άλλους λαούς, τι δυνατότητες νοητικές και τι φαντασία στο να ''καλύπτουν''όσα ήξεραν εξ αρχής ότι θα πολεμηθούν, έτσι ώστε αυτά να επιζήσουν και να έρθουν σε εμάς κωδικοποιημένα; Πιθανόν, και μπορεί να πει κάποιος ότι μέχρι τώρα τα κατάφεραν αρκετά καλά.

    Ποιος ήταν ο Ιξίωνας;

    Στην Ελληνική μυθολογία, ο Ιξίων (Ιξίωνας) ήταν ένας από τους Λαπίθες, βασιλιάς της Θεσσαλίας (με έδρα πιθανόν την Ιωλκό) και γιος του Φλεγύα. Γιος του ήταν ο Πειρίθους. Έλαβε ως σύζυγο τη Δία, θυγατέρα του Δηιονέα ή Δηίονα, υιού του Αιόλου,βασιλέα της Φωκίδας. Υποσχέθηκε στον πεθερό του ένα πολύτιμο δώρο, αθέτησε όμως την υπόσχεσή του.

    Ο Δηϊονεύς σε αντίποινα έκλεψε μερικά από τα άλογα του Ιξίωνα. Ο τελευταίος απέκρυψε την οργή του και προσκάλεσε τον πεθερό του σε εορταστικό γεύμα στη Λάρισα. Μόλις έφτασε ο Δηϊονέας, ο Ιξίωνας τον δολοφόνησε, σπρώχνοντάς τον στην πυρά. Με τη φρικτή αυτή πράξη, ο Ιξίωνας παραβίασε τον ιερό για τους Έλληνες νόμο της φιλοξενίας,προστάτης του οποίου ήταν ο Ξένιος Ζεύς.

    Οι γειτονικοί άρχοντες, προσβεβλημένοι, αρνήθηκαν να του προσφέρουν άσυλο ή να εκτελέσουν τα τελετουργικά που θα του επέτρεπαν να αποκαθαρθεί από την ενοχή του.

    Έκτοτε, ο Ιξίωνας κηρύχθηκε εκτός νόμου, έζησε ως απόβλητος και τον απέφευγαν οι πάντες. Σκοτώνοντας τον πεθερό του, έγινε ο πρώτος άνθρωπος στην Ελληνική μυθολογία που σκότωνε συγγενή του. Η τιμωρία που επέσειε κάτι τέτοιο ήταν τρομερή.

    Κάποτε, ο Ιξίωνας, για να ξεφύγει από τους διώκτες του, κατέφυγε ικέτης σε ναό του Δία. Εκείνος συμπόνεσε τον Ιξίωνα, για την κατάσταση και τον έφερε στον Όλυμπο μαζί του.

    Ο Ιξίωνας λοιπόν από τη μια στιγμή στην άλλη βρέθηκε ανάμεσα στους 12 Θεούς του Ολύμπου, έλαβε την αθανασία τρώγοντας την θεϊκή τροφή τους, την αμβροσία, και πίνοντας το νέκταρ και ζούσε ανάμεσα τους. Σύντομα άρχισε να ποθεί την Ήρα, την βασίλισσα των υπολοίπων Θεών και την προστάτιδα του γάμου.

    Αρχικά η Ήρα προσπάθησε να τον αποκρούσει διακριτικά, σύντομα όμως οι βλέψεις του Ιξίωνα έγιναν εμφανείς και στους υπόλοιπους Θεούς, ακόμα και στον Δία. Για αυτό το λόγο κάλεσε κοντά του μια νύμφη του ουρανού, τη Νεφέλη, και της έδωσε τη μορφή της Ήρας.

    Ο Ιξίωνας λοιπόν πέφτοντας στην πλάνη αυτή ενώθηκε με τη Νεφέλη κι από την ένωση αυτή γεννήθηκε ο πρώτος Κένταυρος. Εξοργισμένος όμως ο Δίας με την αισχρότητα αλλά και την ασέβεια που του επέδειξε ο Ιξίωνας, του επέβαλε ένα τρομερό αιώνιο μαρτύριο, μιας κι εκείνος δε μπορούσε να πεθάνει αφού είχε γίνει αθάνατος.

    Ο Ιξίωνας κεραυνοβολήθηκε και αποβλήθηκε από τον Όλυμπο. Ο Δίας διέταξε τον Ερμή να δέσει τον Ιξίωνα σ’ έναν τροχό. Έτσι δεμένος, ο Ιξίωνας περιφέρεται αιώνια στον Τάρταρο.

    Το όργανο της τιμωρίας του Ιξίωνα, ο τροχός, σπάνια περιγράφεται.

    Κατά τον Σχολιαστή των “Φοινίκων” του Ευριπίδη (1185), ο τροχός αποτελούνταν από φλεγόμενες ακτίνες. Ο Απολλώνιος ο Ρόδιος (3,62) παραδίδει πως ο Ιξίωνας συγκρατούνταν στον τροχό από χάλκινα δεσμά, ενώ κατά τον Βιργίλιο (Γεωργικά 3, 38 και Myth. Vat. I 14, II 106) από φίδια. Επίσης και πάλι κατά τον Βιργίλιο (Γεωργικά 4, 484) τον τροχό με τον Ιξίονα κατεδίωκαν δύο φίδια – σε σχέση ίσως με το πρώτο έγκλημα, καθώς η τιμωρία για την παρενόχληση της Ήρας ήταν ο αέναα σε κίνηση τροχός.

    Περίανδρος Αθηνάδης, elhalflashbacks